Dini Motifli ve Destansı Bir Halk Hikâyesi: Kız Mevludi Üzerine Bir İnceleme

Özet

Hikâye-i Kız Maʿa Cuhûd, Kesik Baş, Dâsitan-ı Gügercin, Hikâye-i İslam Yahûd gibi anonim olan dini motifli ve destansı halk hikâyeleri halkın zevk ve anlayışının yanısıra dönemin sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgi veren önemli edebi ürünlerdir. Makalemizin konusunu teşkil eden bu tarz hikâyelerden biri olan Kız Mevlûdi adlı destansı hikâye müstakil tarzda yazılmış bir halk hikâyedir. Ne zaman ve kimin tarafından yazıldığı belli olmayan hikâyenin bilinen üç farklı nüshası mevcuttur. Elimizdeki nüsha Kız Mevlûdi adı altında 1339/1915 tarihinde Dersaâdet’te Yusuf Ziya Matbaası’nda müstakil risale şeklinde basılmıştır. Bu nüshanın diğer iki nüshayla benzer birtakım yönleri olmakla birlikte onlardan daha hacimli, sade ve derli topludur. Ayrıca dili de diğerlerine göre günümüz Türkçesine daha yakındır. Çalışmamızda Kız Mevlûdi’ni transkripsiyonlu metniyle beraber içerik, dil ve üslup özellikleriyle tahlil etmeye çalıştık.