Romatoid Artritli Hastalarda Ayak Kemik Mineral Yoÿunluÿunun Ölçülmesi: Yöntemin Uygulanmas× ve Klinik Önemi

Measurement of Foot Bone Mineral Density in Rheumatoid Arthritis: Its Application and Clinical Relevance

AYHAN KAMANLI,Özlem SULUHAN,Salih ÖZGÖÇMEN,ARZU KAYA,İsmail ÇİFTÇİ,Özge ARDIÇOĞLU

Abstract

Objective: Hand and foot joints are the primary targets in rheumatoid arthritis (RA) and decrease in the periarticular bone mineral density (BMD) is one of the earliest and considerable change in the affected joint. This study aimed to assess the relationship between foot bone mineral density (fBMD) measured by Dual Energy X-ray absorptiometry (DEXA) and BMD at axial sites, disease activity, functional status and quality of life in patients with RAMaterials and Methods: 50 patients with RA, 40 age- and sexmatched patients with osteoarthritis (OA) and 14 voluntary healthy individuals were included in the study. C-reactive protein, erythrocyte sedimentation rate (ESR), Ritchie Articular Index (RAI), Health Assesment Questionnare (HAQ), and Foot Function Index (FFI) were measured. X-ray of the feet was scored by Larsen and Sharp/van der Heijde methods. Axial and fBMD were measured by DXA. Results: The results of the present study revealed that Turkish patients with RA carrying SE with HLA-DRB1 genes is significantly related with the production of anti-CCP. The diagnostic sensitivity and specificity of anti-CCP for RA is determined as 73,3% and 100% respectively.Conclusion: These results suggest for the first time that foot BMD measurement by DEXA is a useful and precise method. Foot BMD may reflect both localized and generalized bone loss and may be a potential outcome measure particularly in patients with marked foot involvement

Özet

Amaç: Romatoid artritte (RA) el ve ayak eklemleri genellikle öncelikli olarak etkilenmektedir. Periartiküler kemik mineral yoğunluğundaki (KMY) değişiklikler ise bu hastalığın en erken ve dikkati çeken radyolojik bulgularındandır. Bu kontrollü çalışmada RA'lı hastalarda geliştirdiğimiz bir yöntemle DEXA ile ayak KMY'si, aksiyel iskelet KMY'si, hastalık aktivitesi, fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesi ile ilişkileri değerlendirilmiştir.Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya 50 RA'lı hasta ile yaş ve cins olarak eşleştirilmiş 40 OA'lı hasta ve 14 gönüllü sağlıklı birey alındı. Hastaların C-reaktif protein düzeyi, eritrosit sedimantasyon hızı, Ritchie artiküler indeksi (RAİ), sağlık sorgulama anketi (HAQ), ayak fonksiyon indeksi (FFİ) ölçüldü. Ayak grafileri Larsen and Sharp/van der Heijde yöntemi ile skorlandı. Aksiyel ve ayak KMY'leri Lunar dansitometre cihazında DEXA yöntemi ile ölçüldü.Bulgular: Ayak KMY'leri kısa dönem tutarlılığı 14 sağlıklı bireyden 3 kez tekrarlanan ölçümle hesaplandı, yüzde değişim katsayısı % 2.18 olarak oldukça uygun bulundu. Her iki ayak ve aksiyel (spinal ve kalça) KMY kontrollere göre anlamlı bir şekilde düşüktü. Sağ ayak KMY ile aksiyel KMY anlamlı şekilde ilişkiliydi. Ancak hastalık süresi ile aktivite indeksleri (RAİ ve FFİ) arasında ilişki yoktu. Her iki ayak total KMY ile Sharp eklem mesafe ve erozyon skoru (SEMS ve SES) arasında negatif bir ilişki varken Larsen skoru ile ilişki bulunamadı. Ayak KMY ile el SEMS, SES ve Larsen skoru arasında anlamlı düzeyde negatif bir ilişki bulundu.Sonuç: Bu sonuçlar DEXA ile ilk kez yapılan ayak KMY ölçümünün kullanışlı ve geçerli bir yöntem olduğunu göstermiştir. RA'li hastalarda, ayak KMY ölçümü hem bölgesel hemde yaygın kemik kaybını yansıtabilir ve özellikle ayak tutulumu olan hastalarda potansiyel bir sonuç ölçümü olarak kullanılabilir