Romatoid Artritli Bir Hastada Yüksek Doz Metotreksat Kullanımına Bağlı Toksisite: Olgu Sunumu

Intoxication Due to High Dose Methotrexate in a Patient with Rheumatoid Arthritis: A Case Report

Abstract

Methotrexate is an antimetabolite which impairs deoxyribonucleic acid (DNA) synthesis by competitively inhibiting folic acid metabolism. Methotrexate is successfully used in the treatment of neoplastic diseases as well as rheumatoid arthritis. Long-term use of methotrexate is quite safe and very effective in the treatment of rheumatoid arthritis. However, it may rarely cause severe side effects such as myelosupression with pancytopenia to agranulocytosis; inflammation and necrotic changes in mucosal tissues; liver cell necrosis and hepatic cirrhosis; pulmonary fibrosis and impairment in kidney functions. In this article, we report a 52- year-old female with a case of leukopenia and febrile neutropenia due to methotrexate intoxication that resulted from an accidental overdose. Although methotrexate is usually well tolerated, it may still cause unexpected and life- threatening intoxications. Methotrexate intoxication should be considered with the presence of high fever, severe nausea, vomiting, abdominal pain, diarrhea or oral ulcers in a patient diagnosed with rheumatoid arthritis.

Özet

Metotreksat folik asit metabolizmasını kompetitif olarak inhibe ederek deoksiribonükleik asit (DNA) sentezinde bozulmaya neden olan bir antimetabolittir. Metotreksat, neoplastik hastalıkların tedavisinde ve aynı zamanda romatoid artrit tedavisinde başarıyla kullanılmaktadır. Romatoid artrit tedavisinde uzun süreli metotreksat kullanımı oldukça etkili ve güvenlidir. Ancak, nadiren, agranulositoz için pansitopeni ile kemik iliği baskılanması, mukoza dokularında inflamasyon ve nekrotik değişiklikler, karaciğer hücresi nekrozu ve hepatik siroz, akciğer fibrozu ve böbrek fonksiyon bozuklukları gibi şiddetli yan etkilere neden olabilmektedir. Bu yazıda yanlışlıkla aşırı doz metotreksat kullanan ve buna bağlı lökopeni ve febril nötropeni gelişen 52 yaşında bir kadın olgu sunuldu. Metotreksat genellikle iyi tolere edilirse de beklenmeyen ve hayatı tehdit edebilecek entoksikasyona neden olabilir. Romatoid artrit tanısı konulmuş olan bir hastada yüksek ateş, şiddetli bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal veya oral ülserler görüldüğünde metotreksat entoksikasyonu akla gelmelidir.