Romatoid Artritli Hastalarımızın Takip Sonuçları

Abstract

Objectives: The aims of this study were to evaluate demographic and clinical characteristics of the patients with rheumatoid arthritis (RA), to compare laboratory, clinical, radiographic, and functional parameters at baseline and the last visit and to demonstrate changes in the functional status and radiographic grading. Patients and methods: The files of 441 patients with RA who were followed in our Rheumotology Outpatient Clinic between January 2003 - December 2009 were retrospectively analyzed. The demographic and clinical characteristics as well as follow-up parameters at baseline and the last visit were recorded. In laboratory investigations, erythrocyte sedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) values were established. Disease activity, functional level and radiographic grading were determined using Disease Activity Score involving 28 joints (DAS28), Health Assessment Questionnaire (HAQ) and Larsen Score with anterior-posterior hand X-rays, respectively. Results: Significant improvements were found in DAS28 and HAQ levels at the last visit, compared to baseline (p<0.001), while no significant change was observed in Larsen scores (p=0.484). Significant improvements were also observed only in CRP values at the last visit, compared to baseline (p<0.001). DAS28 scores of the patients without extra-articular involvement with a good compliance were found to be lower than in the others at the last visit (p=0.043, p<0.001). Conclusion: Our results indicate that disease-modifying antirheumatic drug (DMARD) treatment in combination with regular follow-up is of utmost importance for the suppression of the disease activity in RA patients. Patients should be educated on drugs, as those with good compliance showed a better disease activity level.

Özet

Amaç: Bu çalışmada romatoid artrit (RA) hastalarının demografik ve klinik özelliklerinin belirlenmesi, başlangıç ve son vizit sırasındaki laboratuvar, klinik, radyografik ve fonksiyonel parametrelerinin karşılaştırılması, hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve radyografik evredeki değişimlerin gösterilmesi amaçlandı.Hastalar ve yöntemler: Romatoloji Takip Polikliniği'mizde Ocak 2003 - Aralık 2009 tarihleri arasında takip edilen 441 RA hastasının dosyası retrospektif olarak incelendi. Demografik ve klinik özellikleri ve başlangıç ve son vizitteki takip parametreleri kaydedildi. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve C-reaktif protein (CRP) değerleri not edildi. Hastalık aktivitesi, fonksiyonel düzey ve radyografik evreleme sırasıyla; 28 eklemi içeren Hastalık Aktivite Skoru (DAS28), Sağlık Değerlendirme Anketi (SDA), ön-arka el radyografisinde Larsen skoru kullanılarak yapıldı.Bulgular: Başlangıç ve son vizit karşılaştırıldığında, DAS28 ve SDA düzeylerinde anlamlı iyileşme saptanırken (p<0.001), Larsen skorlarında anlamlı değişiklik gözlenmedi (p=0.484). Ayrıca son vizite laboratuvar paremetrelerinden yalnızca CRP değerlerinde anlamlı düzelme gözlendi (p<0.001). Eklem dışı tutulumu olmayan ve ilaç uyumu iyi olan hastaların son vizitteki DAS28 skorları, diğerlerine göre düşük bulundu (p=0.043, p<0.001).Sonuç: Bizim sonuçlarımız, RA hastalarında kombine hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD) tedavisinin ve düzenli takibin hastalık aktivitesini baskılamak için çok önemli olduğunu gösterdi. İyi ilaç uyumu olan hastaların hastalık aktivite düzeyi daha iyi olduğu için, hastalar ilaçlar konusunda eğitilmelidir.