Romatizmal Hastalıkların Tedavisinde Biyolojik Ajanların Kullanımına Bağlı Türkiye'de Bildirilmiş Yan Etkiler

The Reported Adverse Effects Related to Biological Agents Used for the Treatment of Rheumatic Diseases in Turkey

Abstract

Objectives: This study aims to review the reported adverse events related to the use of biological agents used for the treatment of rheumatic diseases in Turkey. Patients and methods: Between January 2000 and January 2012, the literature was searched in English and Turkish for case reports and case series using the MedLine, Web of Science, and Scopus databases reporting adverse effects related to the use of biological agents including infliximab, etanercept, adalimumab, anakinra, rituximab which were used for the treatment of rheumatic diseases. Results: A total of 53 patients (21 males, 32 females) with rheumatic disease who suffered from adverse effects related to the use of biological agents were reported in Turkey in the literature. The mean age was 39.0±15.6 years, while the mean disease duration was 10.6±8.2 years. The mean time from the initiation of the biological agents to the onset of the adverse events was 8.8±9.2 months. The most frequently seen biological agent- related adverse effects were observed in patients with ankylosing spondylitis (AS) and rheumatoid arthritis (RA). Tuberculosis (TB) was the most commonly reported adverse effect with in 14 patients (26.4%). Other adverse events included psoriasis (15.1%), solid tumors (7.6%), lymphoma (5.7%), drug-induced lupus (3.8%), and menstrual bleeding (3.8%). A total of 77.4% patients who suffered from adverse events discontinued biological therapies. Conclusion: Biologic agents are relatively safe; however, they may rarely lead to serious adverse events. As tuberculosis is a moderate endemic disease in Turkey, patients who are scheduled for biological agents (anti-TNF and abatacept particularly) should be informed about the potential risks of biological therapy and monitored closely before and after the initiation of treatment

Özet

Amaç: Bu çalışmada Türkiye'de romatizmal hastalıkların tedavisinde kullanılan biyolojik ajanlara bağlı gelişen bildirilmiş yan etkiler derlendi.Hastalar ve yöntemler: Ocak 2000 ile Ocak 2012 tarihleri arasında romatizmal hastalıkların tedavisinde kullanılan infliksimab, etanersept, adalimumab, anakinra, rituksimab dahil olmak üzere biyolojik ajanlara bağlı gelişen yan etkileri bildiren olgu ve olgu serileri MedLine, Web of Science ve Scopus veri tabanları kullanılarak İngilizce ve Türkçe dillerinde tarandı.Bulgular: Literatürde Türkiye'den biyolojik ajana bağlı yan etki görülen romatizmal hastalıklı toplam 53 olgu (21 erkek, 32 kadın) bildirilmiştir. Yaş ortalaması 39.0±15.6 yıl ve ortalama hastalık süresi 10.6±8.2 yıl idi. Biyolojik ajanlara başlanması ile yan etkinin ortaya çıkması arasındaki geçen süre ortalama 8.8±9.2 aydı. Biyolojik ajan kullanımına bağlı olarak en sık görülen yan etki ankilozan spondilit (AS) ve romatoid artrit (RA) hastalarında gözlendi. En sık bildirilen yan etki 14 hastada (%26.4) tüberküloz idi. Diğer yan etkiler psöriyazis (%15.1), solid tümör (%7.6), lenfoma (%5.7), ilaca bağlı lupus (%3.8) ve menstrüel kanama (%3.8) idi. Yan etki gelişen olguların toplam %77.4'ünde biyolojik tedaviler sonlandırıldı.Sonuç: Biyolojik ajanlar nispeten güvenli olmakla beraber, nadiren ciddi yan etkilere neden olabilir. Türkiye'de tüberküloz orta derecede endemik bir hastalık olması nedeniyle, biyolojik ajan tedavisi (özellikle anti-TNF ve abatasept) planlanan hastalar tedavi öncesinde ve tedaviye başladıktan sonra tedavinin olası riskleri açısından bilgilendirilmeli ve yakından takip edilmelidir