Romatoid Artritte Yorgunluk ile Klinik Parametreler ve Yaşam Kalitesi Arasındaki ilişki

Correlation of Fatigue with Clinical Parameters and Quality of Life in Rheumatoid Arthritis

Yasemin TURAN,Zehra KOCAAĞA,Hikmet KOÇYİĞİT,Alev GÜRGAN,Korhan Barış BAYRAM,Serdar İPEK

Abstract

Objective: We aimed to investigate fatigue and its relationship with disease activity, radiological findings and quality of life in patients with rheumatoid arthritis (RA).Materials and Methods: 41 patients who were diagnosed as RA according to criteria of ACR and 38 healthy controls were enrolled to this study. Patients were asked to record the severity of rest pain (Visual Analog Scale) and duration of morning stiffness. Fatigue was evaluated by the Multidimensional Assessment of Fatigue (MAF) test. Disease activity and quality of life were assessed respectively with DAS-28 and Short Form-36 (SF-36). Radiologic involvement was evaluated according to modified Larsen's grading system. Results: The mean age of patient and control groups were 50.9±13.4 years and 50±10.1 years, respectively. Two groups were similar with respect age (p=0.744). The median MAF total score was higher in patients with RA than in control subjects (p<0.001). There were significant correlations between MAF and DAS-28 scores (r=0.478, p=0.004), rest pain (r=0.491, p=0.001), ACR functional scale (r=0.563, p<0.001) and four dimensions of SF36; physical role (r=-0.504, p=0.014), bodily pain (r=-0.416, p=0.048), vitality (r=-0.522, p=0.011), emotional role (r=-0.523, p=0.011). Conclusion: Fatigue symptom may be quite disabling for patients with rheumatoid arthritis. It is affected by disease activity and pain but not by disease duration and radiologic score. Therefore, it is concluded that fatigue is essentially related with disease activity rather than the chronic inflammatory process in RA

Özet

Amaç: Romatoid artritli hastalarda yorgunluğu ve onun hastalık aktivitesi, radyolojik bulgular, yaşam kalitesi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.Yöntem ve Gereçler: ACR kriterlerine göre 41 RA tanısı konmuş hasta ve 38 sağlıklı kontrol bu çalışmaya dahil edildi. Hastaların sabah tutukluğu süresi ve o anki ağrı (Görsel Analog Skala: VAS; 100 mm) derecesi kaydedildi. Yorgunluk, Multidimensional Assessment of Fatigue (MAF) skalası ile değerlendirildi. Hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesi, sırasıyla Hastalık Aktivite Skalası-28 (DAS-28) ve Short Form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. Radyolojik tutulum ise modifiye Larsen evrelemesine göre derecelendi. Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun ortalama±SS yaşları sırasıyla, 50.9 (13.4) yıl ve 50 (10.1) yıl idi. Her iki grup arasında anlamlı farklılık yoktu (p=0.744). Ortanca MAF toplam skoru RA'lı hastalarda kontrol grubuna oranla yüksek bulundu (p<0.001). MAF ile Disease Activity Scale (DAS-28) skoru (r=0.478, p=0.004), istirahat ağrısı (r=0.491, p=0.001), ACR fonksiyonel skala (r=0.494, p=0.001), fiziksel rol (r=-0.504, p=0.014), vücut ağrısı (r=-0.416, p=0.048), vitalite (r=-0.522, p=0.011) ve emosyonel rol (r=-0.523, p=0.011) gibi SF-36'nın dört alt grubu arasında anlamlı ilişki vardı. Sonuç: Yorgunluk semptomu RA'te belirgin disabiliteye neden olabilmektedir. Hastalık aktivitesi ve ağrıdan etkilenirken hastalık süresi ve radyolojik skordan etkilenmemektedir. Bu semptomun RA'teki kronik enflamatuvar süreçten çok hastalık aktivitesi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir