STRUCTURES BUILT BY MAHPERI HUAND HATUN IS ONE OF THE TURKEY SELJUK SULTAN’S WIFES

TÜRKİYE SELÇUKLU SULTAN EŞLERİNDEN MAHPERİ HUAND HATUN’UN YAPTIRDIĞI YAPILAR

Abstract

The subject of this topic is about identity, life and structures of Turkey Seljuk Sultan Alaeddin Keykubad's wife Mahperi Huand Hatun. There is no more information about her life in term about Mahperi Huand Hatun as more as general lines. She were built many structures like as mosques, baths, tombs, lodges and inns. All of the building inscription was built in period of her son's Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev's. Historical and political conditions, suggesting the other structures were built in the same period. Huand Hatun Complex It consists of a madrasah, a mosque, a tomb and a double bath in the Kayseri. Madrasa and men's section of the double bath are the earliest of buildings in the complex and these buildings are estimated to have been built by I. Alâeddin Keykubad. According to the inscription of mosque is estimated by build Mahperi Huand Hatun. Additionally tomb and women’s bath are estimated by build her in different times. Thus buildings of the complex aren't built designed together, but all of buildings were planned connecting to each other. The plan arrangement of Mahperi Huand Hatun Mosque it is understood that a new application is desired in the structure when its examined. The muqarnas filled base of the tomb placed on the northwest corner of the mosque, it is noteworthy that there is no other example. Structure inn built on the north-south trade routes of international overseas, repeat theTurkey Seljuk in plan schemes. Study is concluded that Hatun Mahperi Huand bringing the overall structure are remain within the tradition of some important innovations in the Turkey Seljuk architecture techniques and applications they repeat.

Özet

Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad’ın eşi MahperiHuand Hatun’un kimliği, yaşamı ve yaptırdığı yapılar bu çalışmanınkonusunu oluşturmaktadır. Dönem kaynaklarında kendisine çok az yerverildiğinden, yaşam öyküsü ancak genel hatlarıyla belirlenebilenMahperi Huand Hatun, cami, hamam, türbe, zaviye ve han türünde pekçok yapı yaptırmıştır. Kitabeli yapılarının tümü, oğlu Sultan II.Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde inşa edilmiştir. Tarihi ve siyasi olaylar,kitabesiz yapılarının da aynı dönem içinde inşa edildiklerine işaretetmektedir.Kayseri Huand Hatun Külliyesi’nin bünyesi içinde bulunan HuandHatun Cami’nin banisi Mahperi Huand Hatun’dur. Mahperi HuandHatun’un cami mekânının kuzeybatı köşesindeki küçük avluda bulunantürbeyle caminin batı cephesinin güney kısmına dayanan, dahabatısındaki erkekler hamamına bitiştirilerek inşa edilmiş kadınlarhamamını da yaptırdığı anlaşılmakta, külliyenin daha erken tarihlimedrese ve erkekler hamamının ise eşi I. Alâeddin Keykubad tarafındanyaptırıldığı genel kabul görmektedir.Külliyeyi oluşturan yapıların bir bütünlük içinde tasarlanmadığıancak, külliye bünyesine dâhil edilen her yeni yapının, mevcut yapılarınişlev, konum ve mimarileri dikkate alınarak inşa edildiği anlaşılmaktadır.Mahperi Huand Hatun Camii, geleneksel ögelerin yanında yeniuygulamaların denendiği bir plan şemasına ve mimari kuruluşa sahiptir.Caminin kuzeybatı köşesine yerleştirilmiş türbenin mukarnas sıralarıylaoluşturulmuş yüksek kaidesinin bir bütün olarak benzeri bulunmadığıgibi türbenin konumu da benzersizdir. Mahperi Huand Hatun’un Kayseri İncesu’da yaptırdığı, bugünkü bilgiler ışığında Anadolu’nun erken tarihlizaviye yapılarından birini oluşturan zaviye yapısı da kendine özgü planşemasıyla öne çıkar. Mahperi Huand Hatun’un denizaşırı ve uluslararasıkuzey-güney ticaret yolları üzerinde inşa ettirdiği han yapılarında dahaönce yapılmış ve gelenekselleşmiş Selçuklu hanlarının plan şemalarıtekrarlandığı görülür.Bu çalışmada Mahperi Huand Hatun’un yaşamı ve yaptırdığıyapılar ele alınmakta, mimari özellikleriyle tanıtılan bu yapılarda ortayakonulan mimari yeniliklere dikkat çekilmektedir.