THE TRANSFORMATION OF A SUB-DISTRICT TO A DISTRICT: GOSTIVAR

Abstract

The town of Gostivar has been an important connection point between Skopje in the North and Ohrid in the South, which are one of the most important cities in Macedonia’s Polog region. Gostivar still preserved same features today. The date of oldest record about Gostivar in Ottoman archive documents is June 28, 1709. In this record, Gostivar was mentioned as a village and a zeamet (feoff) with an annual income of 56787 akches. The date of first record transformation of Gostivar sub-district to district is 06.01.1892. Gostivar sub-district was requested to be promoted to a district in the request letter covering reasons of the Kosovo Province. It is proposed to lower Tetovo (Kalkandelen) district 3rd degree to 2nd degree for this. The most important criterion mentioned is that the bandit attacks on the region and Gostivar sub-district became severe. We have not reached an answer to this request, but shortly thereafter, the Kosovo Province had repeated the same demand. A telegraph was sent to Bab-ı âli with same request on 07.Za.1309/03.06.1892. After a full month, the decision of State Council on needlessness of transformation of Gostivar sub-district to district was forwarded. In spite of this response of the State Council, we see that the requests continued. In a letter dated 5 July 1897, the State Council wrote a letter to the Ministry of Internal Affairs in order to determine whether there is a source to cover the salaries of the civil servants and other expenses in case of a transformation from sub-district to district. Serasker Rıza Pasha proposed the establishment of a telegraph line between Gostivar (in Kosovo), which is located in an important place between the provinces of Kosovo and Manastir and Kırçova (in Manastir) with emphasizing this feature of Gostivar and the covering the communication needs of two provinces. Undoubtedly, the completion of this telegraph line had a positive effect on the process of Gostivar’s transformation from sub-district to district. Finally, on March 25, 1903, the process of transformation of Gostivar sub-district to district was completed positively.

Özet

Gostivar kasabası, bulunduğu mevki itibarıyla çok eskizamanlardan itibaren Makedonya’nın Polog bölgesindeki en önemlişehirleri olan Kuzeyde Üsküp ve güneyde Ohri arasında önemli birbağlantı noktası oluşturmuştur. Aynı özelliğini bugün de korumaktadır.Osmanlı Arşiv belgelerinde Gostivar ile alakalı olarak şimdilikolmak kaydıyla en eski kayıt 28 Haziran 1709 tarihidir. Bu kayıttaGostivar köy ve seneliği 56 787 akçelik geliri olan bir zeamet olarakzikredilmiştir. Gostivar nahiyesinin kazaya tahvili ile alakalı rastladığımızilk kayıt ise 6.01.1892 tarihlidir. Kosova Vilayeti’nin gerekçeleri içeren birtalep yazısıyla Gostivar nahiyesinin kaymakamlığa terfi edilmesiistenmiştir. Bunun gerçekleşmesi için ise 2. sınıf Kaymakamlık olanKalkandelen kazasının 3. sınıfa indirilmesi de teklif edilmiştir. Diğerleriarasında zikredilen en önemli gerekçe, o esnada eşkıya saldırılarınınbölgede ve Gostivar nahiyesi etrafında şiddetli bir hal almasıdır. Butaleple alakalı cevaba ulaşabilmiş değiliz, ancak bundan kısa bir süresonra Kosova Vilayeti aynı talebi yinelemiştir. 07.Za.1309/3.06.1892tarihinde aynı taleple Babı-Ali’ye bir telgraf göndermiştir. Bu telgrafa tambir ay sonra, Gostivar nahiyesinin kazaya tahvilinin “pek de lüzumuolmadığı” şeklinde Şura-yı Devlet kararı iletilmiştir. Şura-yı Devlet’in bucevabına rağmen taleplerin devam ettiğini anlıyoruz. 5 Temmuz 1897tarihli bir yazıyla Şura-yı Devlet, Gostivar nahiyesinin kazaya tahviledilmesi halinde ortaya çıkacak memurların maaşları ve sair masraflarınkarşılanması için kaynağın bulunup bulunmadığının tespitininyapılması için Dâhiliye Nezareti’ne yazı yazmıştır.Serasker Rıza Paşa, Kosova ve Manastır vilayetleri arasında önemlibir mevkide bulunan Gostivar nahiyesinin bu özelliğini öne sürerek,Kosova vilayetine bağlı Gostivar ile Manastır vilayetine bağlı Kırçova arasında bir telgraf hattının kurulması ve böylece iki vilayetin haberleşmeihtiyacının karşılanmasını istemiştir. Kuşkusuz ki bu telgraf hattınıntamamlanması, Gostivar’ın kaymakamlığa tahvil edilmesi sürecineolumlu olarak etki etmiştir. Nihayet 25 Mart 1903 tarihinde Gostivarnahiyesinin kazaya tahvil edilmesi süreci olumlu olarak tamamlanmıştır.