THE DEPUTIES OF MARAS IN THE OTTOMAN CHAMBER OF DEPUTIES (1877-1920)

Abstract

The Ottoman constitution of 1876 (Turkish: Kanûn-i Esâsî; English: "Basic Law") was the first constitution of the Ottoman Empire. It was promulgated on December 23, 1876. Thus, the First Constitutional Era (Birinci Meşrutiyet Devri) of the Ottoman Empire and the process of the parliamentary system began in history of Turkish democracy with the promulgation of the Basic Law. With the promulgation of Basic Law, which is accepted as the first constitution of Turkish-Islamic history, a new era began in the Ottoman Empire. For the first time in the Ottoman Empire, which had a monarchical administration until this period, started a period of constitutional monarchy similar to that in Europe. The empire had to deal with many problems in this process and these problems had negative effects on the functioning of the political regime, thus the constitutional government did not last long, but these first steps and practices were important for the subsequent process. The Ottoman Parliament began its activities on March 19, 1877. In this first Ottoman parliament, whose members were elected by public, only a deputy was elected from the Maras Sanjak of Haleb province. The First Constitutional Era ended with the suspension of the Ottoman Parliament and the constitution by Sultan on 14 February 1878, on the pretext of the national emergency engendered by the ongoing war with Russia in 1877-1878.

Özet

Osmanlı Devleti’nin ilk Anayasası olan Kanun-ı Esasi 23 Aralık1876 tarihinde ilan edilerek yürürlüğe girmiştir. Böylece OsmanlıDevleti’nde Birinci Meşrutiyet Dönemi başlamış, parlamenter yönetimanlayışı resmi olarak uygulanmaya başlamıştır. Türk-İslam Tarihinin ilkanayasası olarak kabul edilen Kanun-ı Esasi’nin yayınlanmasındansonra Osmanlı devletinde yeni bir dönem başlamış oldu. Bu dönemekadar monarşik bir idareye sahip olan Osmanlı devletinde ilk defa batılıanlamda meşruti monarşi dönemine geçilmiş oldu. Bu süreçte devletinbirçok sorunlarla uğraşmak zorunda kalması siyasal rejimin işleyişiüzerinde de olumsuz etkiler yarattı ve meşruti yönetim çok uzun sürmediancak atılan bu ilk adım ve uygulamalar daha sonraki süreç açısındanönemli oldu.Osmanlı parlamentosu, faaliyetlerine 19 Mart 1877 tarihindebaşladı. Osmanlı parlamentosunda halkın oyları ile belirlenen Meclis-iMebusan’a o yıllarda idari açıdan Halep Vilayetine bağlı MaraşSancağından tek mebus katılmıştır. Birinci Meşrutiyet Dönemi, 1877-1878 Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki savaş sebep gösterilerekanayasanın tatil edilmesi ve meclis çalışmalarının durdurulması ile sonaermiştir.17 Şubat 1878 tarihinden 23 Temmuz 1908 tarihine kadar devameden bu dönem merkezi yönetimin sıkı bir şekilde uygulandığı bir dönemolmuştur. Bu dönemde devletin katı yönetimine rağmen Gençtürklerin(Jön Türk) fikri oluşumu şekillenerek özgürlükçü bir siyasi hareketortaya çıkmıştır. İttihat ve Terakki adıyla ortaya çıkan bu siyasi hareket,bir süre sonra çok geniş bir kitleyi etkilemeyi başarmıştır. 1908 yılının23 Temmuzunda Jöntürk devrimi ve baskısıyla Sultan II. Abdülhamidmeşrutiyeti ilan etmek mecburiyetinde kalmıştır. II. Meşrutiyetin ilanı ileKanun-ı Esasi yeniden uygulamaya konmuş ve seçimlerin yapılmasından sonra Osmanlı parlamentosu yeniden açılmıştır. Meclis-i Mebusan 17Aralık 1908'de çalışmalarına başlamış ve bu süreçte üç dönem çalışmayapabilmiştir. İkinci Meşrutiyet döneminde ise Meclis-i Mebusan’aMerkez Sancağı’nı temsilen 10 mebus katılmıştır. Osmanlı DevletininI.Dünya savaşına dahil olmasından sonra bir süre çalışmalarına aravermiş olsa da yeniden çalışmalarına devam etmiştir. Savaş sonundaOsmanlı Devletinin yenilgisi üzerine imzalamış olduğu MondrosMütarekesi sonrasında sultanın emri ile 21 Aralık 1918'de kapatılmıştır.Osmanlı Meclis-i Mebusanı son olarak 12 Ocak 1920 tarihinde açılmış vebu dönemdeki en önemli faaliyetlerinden biri Misak-ı Milliyi kabul etmesiile gerçekleştirmiştir. Son Osmanlı Mebuan Meclisinde de Maraş’ıtemsilen 2 mebus görev yapmıştır. Bu çalışmada, Osmanlı Meclis-iMebusan’ındaki, Maraş Vilayeti Merkez Sancağı’nı (Maraş) temsil edenmebusların özgeçmişleri ve Meclisteki faaliyetleri arşiv ve meclis zabıtkayıtları esas alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.