An important Urartuian castle in Tortum, Erzurum : Kapıkaya

Abstract

This article examines an Urartian castle which is located on Kapıkaya village in Tortum, Erzurum, which is an important place in North-eastern Anatolia. The article, primarily, deals with the physical and political condition of the place where the castle during the ancient periods. Then, in terms of ancient history, the situation of the castle during Urartian Period when it the only power in the Eastern Anatolia between 9th and 6th centuries B.C. was studied. The study examines the localisation of Kapıkaya, which was an important castle for Urartian in opening to the north. In addition, the archaeological evidence that we found during the surface examinations we conducted shows the importance of the castle for the Urartian to spread to the region. Because the amount of the materials that will help us learn about Urartian existence in the area with all aspects is unfortunately not enough. However, with the help of the conducted

Özet

Bu makalede, Kuzeydo ğ u Anadolu Bölgesinin önemli bir kesimini oluşturan Erzurum iline bağ lı Tortum-Kapıkaya köyünde yer alan bir Urartu kalesi incelenmi ştir. İlk önce kalenin bulunmuş olduğ u yerin co ğ rafyası ve antik ça ğlardaki fiziksel ve siyasi durumu ele alınmıştır. Daha sonra eskiçağ tarihi bakımından M.Ö 9 -6. Yüzyıllar arasında Do ğ u Anadolunun tek hâkimi olan Ura rtu Devleti zamanındaki durumu ele alınmış tır. Çalı şmada Urartuların kuzeye do ğ ru açılmasında önemli bir kale olan Kapıkayanın lokalizasyonu incelenmiş tir. Ayrıca yaptığ ımız yüzey araş tırmalarında bulduğ umuz arkeolojik kanıtlar da kalenin Urartuların bölgedeki yayılımı açısından önemlidir. Çünkü bölgede Urartu varlığ ını bütün boyutları ile açıklayacak malzeme ne yazık ki yeterli de ğ ildir. Ancak yapılan araş tırmalar ve bulunan kaleler sayesinde Urartuların bölgeyi ihmal etmedikleri, hem yerle şme amaçlı, hem de askeri amaçlı kullandıkları görülmektedir. Zaten Tortumun da içinde bulunduğ u bu vadiler, antik çağ lardan beri savunmaya ve kale yapmaya son derece müsait yerlerdir. Bu çalı şma, hem Urartuların kuzey yayılımını kanıtlar nitelikte bir çalışma olması, hem de Urartuların bu vadiler ile Karadenize ulaşma hedefleri açısından de ğ erlendirilebilecek olması açısından önemlidir.