ÇEVİRİ KURAMLARI BAĞLAMINDA EŞDEĞERLİK KAVRAMININ İZİNİ SÜRMEK

Özet

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından beri, “eşdeğerlik” çeviri kuramları bağlamında en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Yüzyıllarca süregelen kelimesi kelimesine ya da serbest çeviri tartışmalarından sonra, daha sistematik çeviri kuramları oluşturmayı hedefleyen kuramcılar dikkatlerini eşdeğerlik gibi bazı temel kavramlara yöneltmişlerdir. Eşdeğerlik kavramı her ne kadar çeviriyle ilgilenen pek çok kuramcının ilgisini çekmiş olsa da, kavramın tanımı ve uygulanabilirliği çeviribilim alanında ciddi uzlaşmazlıklara yol açmıştır. Bu çalışmada, Andrew Chesterman’ın Memes of Translation (1997) adlı kitabında çevirinin üst düşünce birimlerinden biri olarak tanımladığı “eşdeğerlik” kavramı, çeviri kuramlarının farklı tarihsel dönemlerinde kazandığı anlamlarıyla birlikte karşılaştırmalı ve eleştirel bir şekilde incelenecektir.