DİLİN İŞLEVLERİ: METİN EYLEM KURAMI YAKLAŞIMI

Abstract

Özet: Bu çalışmada dilin işlevleri, metin eylem-kuramı açısından incelenmeye çalışılacaktır. Öncelikle dilin işlevleri söz-eylem kuramı açısından irdelenecektir. Söz-eylem kuramı yalnızca tümce düzeyinde kaldığı için doğal dillerdeki tüm eğretilemeleri açıklamak konusunda yetersizdir. Metin-eylem kuramı, söz-eylem kuramının sınırlarının genişletilerek metni de içine alan ve onu değerlendirme konusunda daha yetkindir. Son olarak da dilin işlevleri her iki yaklaşım açısından eleştirel bir biçimde incelenmeye çalışılacaktır. Bir yaklaşımın ötekisinden daha üstünlüğü vurgulanmayacak ancak söz-eylem kuramının, dilin işlevlerini açıklamak açısından kimi yetersizliklerine değinilecektir.

Özet

Bu çalışmada dilin işlevleri, metin eylem-kuramı açısından incelenmeye çalışılacaktır. Öncelikle dilin işlevleri söz-eylem kuramı açısından irdelenecektir. Söz-eylem kuramı yalnızca tümce düzeyinde kaldığı için doğal dillerdeki tüm eğretilemeleri açıklamak konusunda yetersizdir. Metin-eylem kuramı, söz-eylem kuramının sınırlarının genişletilerek metni de içine alan ve onu değerlendirme konusunda daha yetkindir. Son olarak da dilin işlevleri her iki yaklaşım açısından eleştirel bir biçimde incelenmeye çalışılacaktır. Bir yaklaşımın ötekisinden daha üstünlüğü vurgulanmayacak ancak söz-eylem kuramının, dilin işlevlerini açıklamak açısından kimi yetersizliklerine değinilecektir.

Keywords: Anahtar Kelimeler İletişim, işlev, söz-eylem, metin-eylem, kişilerarası, metinsel, anlatım, betimleme, düşsel