Toraks Derneği üyelerinin sigara konusunda bilgi, tutum ve davranışları

Özet

Bu çalışma, Toraks Derneği üyelerinin sigara kullanma oranını, bu konudaki tutum ve davranışlarını, bilgi düzeylerini ve tütün kontrol önlemleri konusunda görüşlerini belirlemek amacıyla, 1995 yılında yapıldı. Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlık çalışanlarına yönelik yayımladığı anket formu amaçlar doğrultusunda ek sorularla genişletilerek, 928 üyeden 925'ine ulaştırıldı; 447 üye (%48.2) anketi yanıtladı. Anketi yanıtlayan dernek üyesi hekimlerin, %22.3'ünün (n:100 ) her gün, %13.0'ünün (n:58) ara sıra sigara içtiği (toplam sigara içme oranı %35.3) belirlendi. Üyelerden 63'ü (%14.1) altı aydan uzun süre sigara içmiş, sonra bırakmıştı. Hekimlerin 427'si (%95.5) sigarayı sağlığa zararlı olarak nitelendiriyordu. Ancak, sigara içimi ile bağlantılı olduğu belirlenmiş hastalıklar sorgulandığında, %23.0'ünün (n:103) yumuşak doku lezyonları, %16.6'sının (n:74) yenidoğan ölümleri, %12.1'inin (n:54) mesane kanseri, %11.9'unun (n:53) lökoplaki, %7.2'sinin (n:32) serebrovasküler hastalıklar ile sigara ilişkisi hakkında yeterli bilgisinin olmadığı belirlendi. Hastanın sigara içimi ile ilgili semptom veya hastalığı yoksa ve hasta sigara içimi ile ilgili soru sormuyorsa, 126 hekim (%28.2) hastasına sigara bırakmayı önermediğini belirtti. Bu, %79.9 (n:357) oranla katılım gözlenen "sigarayı bırakma konusunda halkı ikna etmek doktorun görevidir" düşüncesi ile çelişen bir davranış olarak yorumlandı. Sigara içen hekim modeliyle karşılaşan hastanın, hekimin sağlıklı davranış kazandırma mücadelesine daha büyük direnç göstermesi olasıdır. Bu nedenle, sigara bırakma çalışmalarında, toplumda model konumunda bulunan öğretmen, hekim gibi saygın kişilerden oluşan gruplar içinde öncelikli olarak hekimlerin ele alınması gerekir. Tüm sağlık çalışanlarının (öncelikli olarak tıp öğrencilerinin, hekimlerin ve özellikle de göğüs hastalıkları uzmanlarının), sigaranın zararlı etkileri, sigara ile ilişkili hastalıklar, sigarayla mücadele ve bıraktırma yöntemleri konusunda güncel bilgilere sahip olması, gerek koruyucu gerekse bırakmaya yönelik çalışmaların başarı kazanması için kaçınılmazdır.