Contemporary social science analysis buzzword: Neoliberalism ?

Abstract

This article offers a critical analysis of contemporary social science literature s most popular analytic construct neoliberalism in order to establish a ground for discussing the analytical potentials and limits of the concept. The discussion draws attention to the fact that rather than being used as a reified concept and a buzz- word, neoliberalization itself is a phenomenon that should be defined, investigat- ed as well as researched in particular contexts. The starting point for the discussion is critical scholarship on neoliberalism. The article reviews this critical theoretical literature, which problematize the analytic popularity of the term neoliberalism, drawing attention to the theoretical and political problems of substituting social science analysis with the undefined concept of neoliberalism. These critical approaches aim to develop a more qualified and sophisticated conceptualization of neoliberalism/neoliberalization. Moving from the observation that neoliberalism, a concept most widely used in social science analysis, actually entails different definitions and phenomena when taken up from different theoretical and political perspectives, the discussion focuses on three selected theoretical approaches: Theorization of neoliberalism in geography and urban theory; the theoretical literature which conceptualizes neoliberalism as a new governmental rationality; and critical anthropological analyses on neoliberalism. The conclusion links the theoretical discussion offered in this paper to some discussion points relevant for social science analysis on Turkey.

Özet

Bu yazı, güncel sosyal bilim yazınının en popüler analitik kurgusu neoliberalizm kavramı üzerine eleştirel bir değerlendirme sunarak kavramın analitik gücü ve sınırları üzerine bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamakta. Yazıda sunulan tartışma, şeyleşmiş ve sihirli bir anahtar işlevi gören bir kavram yerine, neoliberalleşmenin kendisinin tanımlanacak, incelenip açıklanacak ve de somut bağlamlarda bizzat araştırılacak bir olgu olarak ele alınmasının önemine dikkat çekmekte. Tartışmanın hareket noktasını ve dayanağını, neoliberalizm üzerine eleştirel olarak tanımlanabilecek sosyal bilim literatürü oluşturuyor. Yazı, neoliberalizm kavramının analitik popü- laritesinin ve tanımlanmamış bir neoliberalizm kavramının sosyal bilim analizini ikame etmiş olmasının teorik ve politik problemlerine dikkat çeken ve neoliberalizmin/ neoliberalleşmenin nitelikli kavramsallaştırılmasını hedefleyen kuramsal yaklaşımları ele almakta. Sosyal bilim analizinde bu kadar sıklıkla kullanılan neoliberalizm kavramının, farklı teorik ve politik konumlardan ele alındığı zaman, başka tanımlamalara ve değişik olgulara denk geldiği gözleminden hareketle, tartışma seçili üç kuramsal yaklaşım üzerine odaklanmakta: Coğrafya disiplini ve kent teorisinin neoliberalizm kuramsallaştırması; neoliberalizmi yeni bir yönetim tarzı ve zihniyeti olarak ele alan teorik literatür ve neoliberalizmin kuramsallaştırılmasına antropoloji disiplini içinden eleştirel bir perspektif sunan çalışmalar. Sonuç bölümü ise bu yazıda neoliberalizm kuramsallaştırması üzerine yürütülen tartışmayı, Türkiye üzerine sosyal bilim analizi açısından ele alınabilecek olası sorunsallar ve tartışma soruları ile ilintilendirmeyi amaçlıyor. Anahtar sözcükler: Neoliberalizm/neoliberalleşme, coğrafya disiplini ve kent teorisi, yönetim zihniyeti olarak neoliberalizm kuramları, antropoloji ve neoliberalizm çalışmaları, Türkiye çalışmaları.