Journals / Toplum ve Bilim / 2015 / Sayı: 133

Subcontracting in Turkey

Türkiye'de taşeron çalışma

Pages
55–96
DOI
—

Abstract

This article scrutinizes the impacts of subcontracting on Turkish labor movement and labor s response. Following its expansion in 1970s in the core countries, subcontracting began growing in Turkey in the next decade mainly due to the same reason, namely the will of capital to reduce the labor costs. The crucial function of subcontracting at this point is to decisively reduce labor s power to struggle and bargain. Accordingly subcontracting grew at first in the large scale, mostly unionized firms and expanded further. In this paper I will first examine the meaning of subcontracting in the context of other growing forms of flexible employment. Af- ter an ensuing short summary of global outlook of subcontracting, I will present the situation in Turkey within the historical context of broader industrial relations. Later different forms of struggle of Turkish workers against subcontracting will be analyzed. Subcontracting is a field of class struggle by definition. Labor s response has recently led to a new bargain, which materialized in the form of a new law, numbered 6552, enacted in September 2014. As a conclusion I will discuss the changes made by this law related to subcontracting and argue that there are im- portant improvements, which are mainly due to the different forms of years-long struggles of subcontract workers.

Özet

Bu yazıda taşeron çalışmanın Türkiyedeki durumu ve bu mesele etrafında yaşanan sınıf mücadelesi incelenecektir. Taşeron işçiliğin merkez ülkelerde 1970lerde, ülkemizde ise 1980lerle birlikte yaygınlaşmasının temel sebebi sermayenin emek maliyetlerini azaltma arzusudur. Taşeronluğun bu noktadaki kilit işlevi işçilerin pazarlık ve mücadele kapasitelerini ciddi şekilde azaltmasıdır. Taşeron çalışma temelde bu sebepten ötürü kamu ve özel sektörde evvela büyük ölçekli ve sendikalı işyerlerinde yaygınlaşmaya başlamış ve bugün itibariyle yerleşikleşmiştir. Makalede öncelikle taşeron çalışmanın anlamı ve yaygınlaşması diğer esnek çalışma biçimleriyle ilişkisi içerisinde irdelenecektir. Ardından taşeron çalışmanın dünyadaki görünümüne dair kısa bir özet geçilecek, sonraki bölümde ise Türkiyedeki durum, çalışma koşullarının tarihsel dönüşümü bağlamına oturtulacaktır. Dördüncü bölümde Türkiye emekçilerinin ve emek hareketinin taşeron çalışmaya karşı ortaya koyduğu irade ve mücadele incelenecektir. Beşinci ve son bölümde ise sermayenin ve emek cephesinin karşılıklı mücadelesinin bugün geldiği noktada taşeron çalışmanın tanım ve koşullarının yeniden müzakere edilmesi anlamını taşıyan, 2014 yılının Eylül ayında yürürlüğe giren 6552 sayılı nam-ı diğer Torba yasa değerlendirilerek tartışma sonlandırılacaktır. Tüm mütevaziliği ve ikirciği bir yana torba yasa ile ortaya çıkan yeni durumun önemli kazanımlar içerdiği ve bu kazanımların emek tarafının ortaya koyduğu mücadeleden kaynaklandığı iddia edilecektir.