The relationship between external trade and economic growth, from export to import: theoretical outline and Turkish case (2006Q1-2018Q3)

İTHALATTAN İHRACATA, DIŞ TİCARET EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: KURAMSAL ÇERÇEVE VE TÜRKİYE UYGULAMASI (2006Q1-2018Q3)

Abstract

The relationship between foreign trade and economic growth has been a topic discussed by economists for many years. Especially in the 1950s, in international economic analysis, it became increasingly debatable whether exports would be the engine of economic growth. This discussion, which started especially in the advanced capitalist economies, is seen as a model in the emerging economies in order to stimulate economic growth and to achieve faster growth, and started to be implemented. However, the question of whether the export to stimulus to economic growth in every country could still a matter of debate. And at the other side, it is also debated whether imports can stimulate economic growth. In this study, firstly, these debates were examined in the theoretical level and then the literature review was conducted and the results obtained from the relationship between foreign trade growth were examined. After examination of the external trade developments of the 2006-2018 period, using 2006Q1-2018Q3 period foreign trade data, via by Granger Causality test was investigated import-exportgrowth relationship in Turkey. It is seen from the research that there is a causality from import to export in the period 2006Q1- 2018Q3.

Özet

Dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi çok uzun yıllardıriktisatçıların tartıştığı bir konu olmuştur. Özellikle 1950’li yıllarile birlikte, uluslararası ekonomik analizde, ihracatın ekonomikbüyümenin motoru olup olamayacağı artan ölçüde tartışılmayabaşlanmıştır. Özellikle gelişmiş kapitalist ekonomilerde başlayanbu tartışma, bir adım sonra gelişmekte olan ekonomilerde,ekonomik büyümeyi uyarmak ve daha hızlı büyüme sağlamaknoktasında, bir model biçiminde gündeme gelmiş ve uygulanmayabaşlanmıştır. Ancak ekonomik büyümenin uyarıcıları arasındakabul edilen ihracatın her ülkede ekonomik büyümeyi mutlakauyarıp uyaramayacağı hala tartışılan bir konudur. Ve hatta butartışmanın bir adım ötesinde, günümüzde yarattığı etkilerboyutuyla, ithalatın da ekonomik büyümeyi uyarıp uyaramayacağıda tartışılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle kuramsal düzlemde butartışmalar incelenmiştir. Ardından literatür taraması yapılarak, dışticaret büyüme ilişkisi üzerine elde edilen sonuçlar irdelenmiştir.Bunun ardından ise 2006-2018 dönemi dış ticaretinin gelişimiincelenmiş ve devamında Türkiye’de 2006Q1-2018Q3 dönemidış ticaret verileri kullanılarak, ekonometrik düzlemde Grangernedensellik testi ile Türkiye’de ithalat-ihracat-ekonomik büyümeilişkisinin nasıl olduğu araştırılmıştır. Araştırmadan görülen odurki, incelenen dönem itibariyle, Türkiye’de ihracatın değil, ithalatınetkililiği vardır ve bu etki ithalattan ihracata doğrudur