Ergenlerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Öz-Yeterlilikleri Arasındaki İlişki

Relationship Between Adolescents' Health Promoting Lifestyle Behaviors and Self-Efficacy

Abstract

Aim: This research aims to determine the relationship between healthy lifestyle behaviors and self sufficiency of adolescents. Materials and Methods: The sample of this descriptive study has been constituted by 1749 students who were chosen via the stratified random sampling method. The students were picked from among the first graders of 12 different high schools, taking into consideration the type of school. In collecting the data for the study, Personal Information Form, giving identifying information about the 13-16 year-old adolescents; the Health Promoting Lifestyle Profile (HPLP) developed by Walker, Sechrist and Pender (1987); and the General Self-Efficacy Scale (GSE) by Jerusalem and Schawazzer (1979) were applied. The analysis of the data obtained from this study was done by Shapiro Wilk test, Student t test, ANOVA test and Tukey honest significant difference test.Results: The HPLP average score of adolescents was 127.88±21.16 and at middle level; GSE average score was 31.53±5.02 and above middle level. The GSE and HPLP average scores of the male students were higher than those of the female students. It was found that the mean scores of HPLP were moderately correlated with GSE scale mean scores (r=0.471) (p<0.001).Conclusion: As a result, adolescents must have appropriate skills in order to perform healty lifestyle behaviours. Self-Efficacy is an important factor in the acquisition of these skills.

Özet

Amaç: Araştırmanın amacı ergenlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı olan çalışmanın örneklemini okul tipleri dikkate alınarak, 12 farklı lisenin birinci sınıf okuyan, tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 1749 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplamada, 13-16 yaş grubundaki adölesanlar hakkında tanımlayıcı bilgiler içeren Kişisel Bilgi Formu, Walker, Sechrist ve Pender tarafından (1987) geliştirilen "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği" (SYBDÖ) ve Jeruselam ve Schawazzer (1979) tarafından geliştirilen Genel Öz-Yeterlilik Skalası (GÖS) kullanılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen verilerin analizi Shapiro Wilk testi, Student t testi, ANOVA testi ve Tukey dürüstçe anlamlı fark testi ile yapılmıştır.Bulgular: Adölesanların SYBDÖ puan ortalaması 127,88±21,16 ve orta düzeyde, GÖS puan ortalaması 31,53±5,02 ve orta düzeyin üstünde, erkek öğrencilerin GÖS ve SYBDÖ puan ortalaması ise kız öğrencilere göre daha yüksektir. SYBDÖ puan ortalamaları ile GÖS puan ortalamalarının orta düzeyde ilişkili olduğu tespit edilmiştir (r=0,471) (p<0,001).Sonuç: Adölesan sağlıklı yaşam davranışı gerçekleştirmek için uygun becerilere sahip olmalıdır. Öz yeterlik bu becerilerin kazanılmasında önemli bir faktördür.