MULTI-SENSORY NATURE OF USER-PRODUCT INTERACTIONS: A STUDY ON SMALL HOUSEHOLD APPLIANCES

KULLANICI-ÜRÜN ETKİLEŞİMİNİN ÇOK DUYULU DOĞASI: KÜÇÜK EV ALETLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Abstract

People are equipped with sensory systems that enable them to communicate with their surroundings and products. User-product interaction has a multi-sensory nature that includes vision, touch, kinesthetic, audition, smell and taste. Each sensory system is simultaneously active during an interaction. However, the role of other sensory qualities besides visual in product interactions and their contribution to the product experience are often overlooked. By taking multisensory nature of interaction into consideration, this study examines the importance of the senses, the specific roles of different sensory information and their interrelationships. Field research aimed at collecting users’ appraisals of product interactions by senses has been shaped as a chain of methods based on three different research methods (observation and shadowing, post-questionnaire and in-depth interview). The study in which two electric small household appliances (tea maker and vacuum cleaner) were used as example product, was conducted with the participation of 12 users. According to the results of the questionnaire focusing on the importance of the senses during interactions, sensory dominance varies depending on the type of product, the phases of product use, and the tasks performed during these phases. The participants’ statements collected from observation and shadowing of product usage and follow-up interview stages were content analyzed. As a result of the analysis, it was presented what the appraisal criteria for each type of sensory information are, how these criteria vary according to different senses, how the relationship between different type of sensory information is appraised.

Özet

İnsanlar, çevreleri ve ürünlerle iletişim kurmalarını sağlayan duyu sistemleriyle donatılmıştır. Kullanıcı-ürün etkileşimi; görme, dokunma, kinestetik, işitme, koku ve tat almayı kapsayan çok duyulu bir doğaya sahiptir. Etkileşim sırasında her bir duyusal sistem aktif ve eşzamanlı olarak görev alır. Ancak görsel dışındaki duyusal niteliklerin ürün etkileşimlerindeki rolleri ve ürün deneyimine katkıları çoğunlukla gözden kaçırılmaktadır. Bu çalışma, etkileşimin çok duyulu doğasını gözönünde bulundurarak, etkileşim sırasında duyuların baskınlığını, farklı duyusal bilgilerin kendine has rollerini ve birbiri ile olan ilişkilerini sorgulamaktadır. Kullanıcıların, ürün etkileşimlerinde duyulara yönelik değerlendirmelerini kendi ifadeleri üzerinden toplamayı amaçlayan alan araştırması üç farklı araştırma metodunu (gözlem ve gölgeleme, anket ve derinlemesine mülakat) temel alan bir metodlar zinciri şeklinde kurgulanmıştır. Örnek ürün olarak iki elektrikli küçük ev aletinin (elektrikli çay makinesi ve elektrik süpürgesi) kullanıldığı araştırma, 12 kullanıcının katılımıyla yürütülmüştür. Duyuların etkileşim sırasındaki önemini sorgulamaya odaklanan anket sonuçlarına göre duyusal baskınlık; ürünün çeşidine, kullanım safhasına ve özellikle bu safhada uygulanan eylemlere bağlı olarak değişmektedir. Ürün kullanımının gözlemi ve gölgelemesi ile derinlemesine mülakatlar sırasında toplanan katılımcı ifadeleri içerik analizine tabii tutulmuştur. Analizin sonucunda, her duyusal bilgi çeşidinin fonksiyona yönelik etkileşimler bağlamında olumlu ve olumsuz değerlendirilme ölçütlerinin neler olduğu, bu ölçütlerin farklı duyulara göre nasıl değişiklikler gösterdiği ve farklı duyuların birbiriyle ilişkisinin nasıl değerlendirildiği ortaya konmuştur.