SANAT VE ARKEOLOJİ: ÜÇÜNCÜ TÜRDEN YAKINLAŞMALAR

Abstract

Sanat ve arkeoloji, özellikle eski uygarlıkların maddi kültürünün sergileme biçimlerinde giderek artan bir etkileşime içindedirler. Post-modern yaklaşım, sanatın herkes için olduğunu öne surer. Benzer şekilde, arkeologlar da arkeolojik anlatılarının herkesin anlayıp zevk alabileceği biçimde sunulabileceği düşüncesini geliştirmektedirler. Günümüzde birçok müze ve özel sergi sanatın çağdaş tasarım özellikleriyle oluşturulmaktadır. Teknoloji odaklı sergileme teknikleri ile ziyaretçilerin algısını arttıran “Bir Kazı Hikayesi: Çatalhöyük” sergisi ve Göbeklitepe Canlandırma Merkezi’nde kullanılan uygulamalar çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Makalede, arkeolojik kuramların tarihini “kazarak” ve Dadaizm'den çağdaş sanata, belirli ana sanat akımlarını analiz ederek iki disiplin arasındaki ilişkinin geçmişini incelemektedir. Genellikle dijital sanat eserlerinde gözlemlediğimiz post-modern retorik kullanarak yapılan arkeolojnin sunum yöntemi “yakınlaşma” olarak tanımlanmıştır. Etkileşimli sergileme geçmiş toplumların yeniden canlandırılmalarında yeni yaklaşımlar sağlamaktadır. Çatalhöyük sergisinin ve Göbeklitepe Canlandırma Merkezi'nin, arkeolojideki sergileme yöntemlerinde yeni yaklaşımın en iyi örnekleri arasında yer aldığını önermekteyiz.

Özet

Art and archaeology have a growing interaction, which is expressed mainly in displaying thematerial culture of ancient civilizations. The post-modernist concept suggests that art is foreveryone. Likewise, archaeologists recognize the idea that archaeological narratives aresupposed to be everyone to understand and enjoy. Today, many museum displays and specialexhibitions consist of contemporary design features of art. The technology-driven exhibitiontechniques applied in the “Curious Case of Çatalhöyük” exhibition and GöbeklitepeAnimation Center to increase the perception of visitors establish the basis of the study. Thepaper examines the backgrounds of the relation between two disciplines by “digging” up thehistory of archaeological theories and analyzing main art movements corresponding to aperiod from Dadaism to contemporary art. Archaeological storytelling of history and cultureusing post-modern rhetoric is defined as the “close encounter.” The interactive displayprovides new directions in the visual reconstructions of past societies. We proposed that theÇatalhöyük exhibition and Göbeklitepe Animation Center are among the best examples of thenew approach for presentation in archaeology.