THE EFFECT OF MOBBING ON THE RIGHT TO HEALTH

Abstract

Mobbing is a multi-faceted concept that can be exposed to everyone in working life with individual, organizational and social effects. Mobbing actions which are applied systematically by subordinates or superiors in the workplace and disrupting the peace of work are an unfair intervention on the personal rights of the employees, physical and mental health. The effects of mobbing on the employee's health and safety at work also constitute a violation of the right to health, which is recognized as a human right. The right to health, which is among the second generation of human rights and has the appearance of a social right, regulates that everyone has the right to demand the protection and promotion of their physical and mental health. In this respect, the policies of the state on combating mobbing are also directly related to the subject of the right to health. In this study, firstly, mobbing is discussed with its conceptual and legal dimensions. Taking into account the effects of mobbing actions on the health of the employee, the right to health is explained in national and international documents. The state's obligations in respect of health rights violations due to mobbing have been assessed in the context of the horizontal impact of human rights. The Constitutional Court decided the current situation in Turkey were examined in the light.

Özet

Mobbing, çalışma hayatında herkesin maruz kalabileceği, bireysel, örgütsel ve toplumsal etkileri olan çok yönlü bir kavramdır. İşyerinde, çalışanlara astları veya üstleri tarafından sistematik olarak uygulanan, çalışma barışını bozan mobbing eylemleri, çalışanların kişilik haklarına, beden ve ruh sağlıklarına yapılan haksız bir müdahale niteliğindedir. Mobbingin çalışanın sağlığı ve işyerindeki güvenliği bozucu yöndeki etkileri aynı zamanda bir insan hakkı olarak kabul gören “sağlık hakkı” nın da ihlalini oluşturmaktadır. İkinci kuşak insan hakları arasında yer alan ve sosyal bir hak görünümündeki sağlık hakkı, herkesin beden ve ruh sağlığının korunmasını ve geliştirilmesini isteme hakkı olduğunu düzenlemektedir. Bu yönü ile devletin, mobbing ile mücadele konusundaki politikaları aynı zamanda sağlık hakkının konusu ile de doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada öncelikle mobbing, kavramsal ve yasal boyutu ile ele alınmıştır. Mobbing eylemlerinin çalışanın sağlığı üzerindeki etkileri dikkate alınarak “sağlık hakkı” ulusal ve uluslararası belgeler ile açıklanmıştır. Devletin mobbing nedeniyle sağlık hakkı ihlallerindeki yükümlülükleri insan haklarının yatay etkisi bağlamındadeğerlendirilmiştir. Türkiye’de mevcut durum Anayasa Mahkemesi kararları ışığında incelenmiştir.