Investigation of Yield and Quality Characteristics and Economic Returns of Some Bread Wheat (Triticum aestivum L.) Cultivars Grown in Lean and Mixed Sizes

Yalın ve Karışık Olarak Yetiştirilen Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özellikleri ile Ekonomik Getirilerinin İncelenmesi

Abstract

The study aimed to investigate the effect of both single cultivation of bread wheat cultivars and their mixture on yield and quality stability, profitability as well. Field trials was carried out in the experimental field of GAPTEAM Talat Demirören experimental station in Şanlıurfa in 2017-2018 growing season. Nine individual and ten mixtures consisting of 19 entries were tested employing randomized complete block design with 4 replications. Some agronomical traits were evaluated through analysis of variance, correlation and regression. The result revealed that mixtures had higher grain yield mean (541.50 kg/da) than that of single varieties (494.16 kg/da). However, CV Dariel placed in the first rank with a 668.75 kg/da and the mixture 6 were in the second rank with 622.75 kg/da. The yield and quality parameters of single varieties are fluctuated. Mixtures generally gave the average ranks and were found relatively stable. There were no statistically significant differences between the mean of many traits in both cultivations. The mixtures gave higher mean for marketing price (1.218 TL) than that of single varieties (1.162 TL). The variety of CV Dariel placed in the first rank with 1,288 TL/kg. The revenue from mixtures (651, 82 TL/da) was higher than that of single varieties (582, 49 TL/da). But, the highest revenue was provided from single variety of CV Dariel with an amount of 861, 16 TL/da. Mixture 6th (45% Ceyhan 99 + 45% Dariel + 5% Sagitario + 5% İthal) placed in the second rank with an amount of 758, 07 TL/da. Statistic significance were recorded among the revenue, per da and marketing price. The coefficients of determinations (R2%) were found to be very low and not reliable between grain yield (per da) and yield components, between marketing price and quality traits, income and all characteristics. The result of regression analysis showed that higher yielding varieties generated higher income with high coefficient of determination (R2%= 92,5). Mixture of K6 gave a better yield, quality and a reasonable income per da that can compete with single varieties and can be recommended to the farmers.

Özet

Bu çalışmada Şanlıurfa ilinde yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin yalın veya karışım olarakekiminin verim ve kalitede istikrar ile kârlılığa etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Tarla denemeleriGAPTEAM Talat Demirören Araştırma İstasyonunda 2017-2018 üretim yılında 9 farklı çeşit ve bunlarınpaçallarından oluşan 10 konu; yani toplamda 19 karışım ve yalın çeşit ile tesadüf blokları deneme deseninegöre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Verim, kalite, pazarlama fiyatları ve kârlılık gibi özellikler varyans,korelasyon ve regresyon analizleri yolu ile incelenmiştir. Elde edilen bulgulardan; tüm karışımların verimortalaması dikkate alındığında (541.50 kg/da) yalın çeşitlerden (494.16 kg/da) daha yüksek olduğu, ancakverimde ilk sırayı Dariel’in (668.75 kg/da) aldığını Dariel ve Ceyhan-99 ‘un %90(%45:%45) oranda yer aldığı6 nolu karışımın verim bakımından 2. Sırada (622.75 kg/da) yer aldığı anlaşılmıştır. Yalın çeşitler verimve kalite ile ilgili özellikler bakımından en yüksek ve en düşük değerlere sahip olarak büyük dalgalanmagöstermişlerdir. Karışımlar genellikle daha az dalgalanma göstermiş ve istikrarlı bulunmuşlardır. İncelenenözellikler bakımından karışım ve yalın çeşitlerin genel ortalamaları arasında istatistiksel önemde farkbulunmamıştır. Pazarlama fiyatı olarak tüm karışımların ortalamasının (1.218 TL) yalın çeşitlerden (1.162 TL)daha üstün olduğu anlaşılmıştır. Ancak yalın çeşitlerden Dariel (1.288 TL/kg) pazarlama fiyatı bakımındanilk sırada yer almıştır. Dekara gelir bakımından karışımların genel ortalaması (651,82 TL/da) yalın çeşitlerden(582,49 TL/da) üstün bulunmuştur. Ancak en yüksek dekara gelir yalın çeşit Darıel’den (861,16 TL/da) eldeedilmiştir. 6 nolu (%45 Ceyhan 99 + %45 Dariel + %5 Sagitario + %5 İthal) karışımı 758,07 TL/da dekaragelirle 2. sırada yer almıştır. Dekara gelir, tane verimi ve pazarlama fiyatını etkileyen tüm karakterler arasındaistatistiksel önemde pozitif veya negatif korelasyonlar tespit edilmiştir. Dekara verim ile verimi etkileyentarımsal özellikler, pazarlama fiyatı ile pazarlama fiyatını etkileyen kalite özellikleri arasındaki regresyoneşitlikleri düşük determinasyon katsayısı değerleriyle güvenilir bulunmamıştır. Dekara gelir ile verim ve kaliteyietkileyen tüm özellikler arası regresyon eşitlikleri de verim dışında düşük determinasyon katsayısı değerlerivermiştir. Tane verimi ve kârlılık arasındaki regresyon eşitliği yüksek determinasyon katsayısı (%92.5) ileyüksek verimli çeşit veya karışımların yüksek dekara gelire sahip olduğunu göstermiştir. K6 karışımınınverim, kalite ve dekara gelir yönünden yalın çeşitler ile rekabet edebileceği ve çiftçilere önerilebileceğianlaşılmıştır.