Detection of heterobasidion annosum butt rot in living abies trees using field and laboratory methods

Heterobasidion annosum S.L.' un Uludağ göknarında oluşturduğu alt gövde çürüklüğünün arazi ve laboratuvar metotları ile tespiti

H. T. Doğmuş LEHTİJARVİ,ASKO TAPİO LEHTİJARVİ,Hatat Gürsel KARACA,A. Gülden ADAY

Abstract

The state of health of 20 fir (Abies nordmanniana ssp. bornmülleriana (Mattf.) Coode & Cullen) trees was examined with shigometer and increment borer. The sampled trees grew near stumps colonized by Heterobasidion annosum s.l.. The bore cores were incubated on culture medium and examined in laboratory for the existence of possible decay fungi, especially Heterobasidion annosum. Eventhough shigometer showed more than 75 % decrease in electrical resistance, i.e. indicated discoloration or decay in the stem of 15 trees, only 3 of them had H. annosum on cultured increment cores. The difference between the results of the shigometer and increment borer methods may be due to the occurrence of wet wood in the stem. The wet wood phenomenon is common on Abies spp., but little is known about it’s occurrence on A. nordmanniana bornmülleriana. Thus, future researches should be planned to clarify the effects of wet wood formation and wood decay fungi on shigometer results.

Özet

Bu çalısmada, Uludağ göknarında (Abies nordmanniana ssp. bornmülleriana (Mattf.) Coode & Cullen) shigometre ve artım burgusunun Heterobasidion annosum s.l. ve diğer funguslardan kaynaklanan kök ve alt gövde çürüklüğünün tespitinde kullanım olanakları arastırılmıstır. Seçilen ağaçların yakınında veya çevresinde, H. annosum’ un neden olduğu tipik beyaz çürüklük belirtisini ya da üreme organlarını tasıyan kütükler bulunmasına dikkat edilmistir. Ağaçlardan alınan artım kalemleri laboratuarda kültüre alınmıs ve öncelikle Heterobasidion annosum olmak üzere diğer çürüklük funguslarının varlığı açısından incelenmistir. Shigometre, toplam 20 ağacın 15’ inde elektriksel dirençte % 75’ in üzerinde düsüse, baska bir deyisle ağaçta olası bir probleme isaret ederken, kültüre alınan artım çubuklarının sadece üçünden H. annosum s.l. izole edilebilmistir. Shigometre ve artım burgusundan elde edilen sonuçların birbirinden farklı olmasının nedenleri arasında, diğer göknar türlerinde yaygın olduğu bilinen ıslak odun olusumunun Uludağ göknarında da görülebilme olasılığı sayılabilir. Dolayısıyla, Uludağ göknarında shigometre ölçümleri üzerine ıslak odun olusumunun ve çürüklüğe neden olan fungusların etkisinin belirlenmesi için daha detaylı arastırmalara gereksinim duyulmaktadır.