19. YÜZYILIN BAŞLARINDA HAKKÂRİ SANCAĞINA DAİR BAZI TESPİTLER

Some Observations about the Hakkâri Sanjak at the Beginning of the 19th Century

Özet

Osmanlı-İran sınırında yer alan Hakkâri Sancağı, Osmanlı idari sistemine hükümet sancağı olarak dâhil olmuştur. Osmanlılar, sancağın yönetimini Hakkâri Beylerine vermiş ve bu durum 19. yüzyılın ortasına kadar devam etmiştir. Osmanlı merkezî yönetiminin zayıflamasıyla birlikte İranlılar, Hakkâri'nin bir kısım yerlerini ele geçirmiş ve bir süreliğine de olsa Hakkâri Beyleri de İranlılara tabi olmuştur. Buna karşılık Osmanlılar Hakkâri Beylerini kontrol altına almaya ve bölgedeki hükümranlık haklarını İranlılara kabul ettirmeye çalışmışlardır. Bu makalede 19. Yüzyılın ilk çeyreğinde Hakkâri Sancağı'nın idari yapısı ve bölge üzerindeki Osmanlı-İran rekabeti incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

The Hakkâri Sanjak located at the Ottoman-Persian border was incorporated into the Ottoman administrative system as a hukumetsanjak. The Ottomans gave the administration of the sanjak to the Begs of Hakkâri and this was the situation until mid19th century. As the power of the Ottoman central administration weakened, Persian conquered some parts of Hakkâri and some of the Hakkâri Begs accepted the authority of the Persians even if for a short period of time. As a response to this, the Ottomans tried to take the Hakkâri Begs under their control and make the Persians accept their right to rule over the region. In this article, the administrative structure of the HakkâriSancak and the Ottoman-Persian competition over the land during the first quarter of the 19th century were tried to be the analysed.