ESKİÇAĞ’DA TROAS BÖLGESİ’Nİ ETKİLEYEN TSUNAMİ FELAKETLERİ (MÖ 1380-MS 600)

Özet

Eskiçağ’da Troas, günümüzde ise Biga Yarımadası olarak anılan bölge tarihboyunca sık sık Propontis (=Marmara Denizi) ve Aigaios Pontos (=Ege Denizi)merkezli depremlerin ürettiği tsunami felaketlerine maruz kalmıştır. AncakEskiçağ’daki tsunamileri tespit edebilmek oldukça zordur. Kaynakların yetersizliği vedönem insanlarının bu tür doğa olaylarını dinsel nedenlere bağlaması araştırmacılarınişini daha da zorlaştırmaktadır. Bununla birlikte hem pagan dönemi yazarları hem deHıristiyan Kilise tarihçileri az da olsa deprem ve tsunamiler hakkında bilgi verirler.Arkeologlar, kazılarda elde ettikleri bulgulara dayanarak Troas’ın en eski ve önemlikentlerinden biri olan Troia’nın kurulduğu tarihten itibaren birçok kez tsunami kaynaklısu basınlarına maruz kaldığını ortaya koymuşlardır. Assos, Aleksandria Troas,Antandros vb. gibi yerleşimler Aigaios Pontos merkezli tsunamilerin; Parion veLampsakos gibi kentler ise Propontis merkezli tsunamilerin etkilerine maruz kalmıştır.Hellespontos’un her iki yakasında yer alan kentler (Kallipolis, Kardia vb.) ise Propontisve Aigaios Pontos merkezli tsunamilerden, tsunamlerin merkezine olan yakınlıklarıoranında etkilenmişlerdir.

Abstract

In the ancient times, the Troas, today known as the Biga Peninsula, has been exposed to tsunami catastrophes that have been produced by the earthquakes of the Propontis (=Marmara Sea) and Aigaios Pontos (=Aegean Sea). However, it is very difficult to detect the tsunami that occurred in the ancient times. The inadequacy of resources and the ancient peoples’ religious beliefs on natural events also make it more difficult. On the other hand, both pagan writers and Christian church historians give information about the earthquakes and tsunamis. Based on the archaeological findings, archaeologists have revealed that Troy, one of the oldest and most important cities of Troas, has been exposed to tsunamis since its foundation. While settlements such as Assos, Aleksandria Troas, Antandros, etc. were exposed by Aigaios Pontos centered tsunamis, cities such as Parion and Lampsakos were exposed to the effect of Propontiscentered tsunamis. The cities on both sides of Hellespont (Callipolis, Cardia, etc.) also affected by the Aigaios Pontos and Propontis centered tsunamis.