Dishonoured Cheque And Sanction Of Dishonoured Cheque in Turkish Rebuplic of Northern Cyprus Law

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HUKUKUNDA KARŞILIKSIZ ÇEK ve BUNA BAĞLANAN YAPTIRIM

Abstract

Law of Turkish Rebuplic of Northern Cyprus (TRNC) is mainly under the influence of Anglo-Saxon law. Due to this feature, judicial decisions are important as well as codes. Bills of Exchange Law is the main code of TRNC cheque law. Bills of Exchange Law has been incorporated into the Cypriot legal system by the translation of the British Bills of Exchange Act, dated 1882. Nowadays, the Third Part of the Law, about cheques is in a mixed form. The form and interpretation of cheque are still under the influence of Bills of Exchange Act. Despite that, sanction of dishonoured cheque is in harmony with Turkish Law. The only sanction about dishonoured cheque in TRNC law is prohibition of opening and using cheque account. The Central Bank of TRNC has important missions about implementation of this prohibition. Prohibition of opening and using cheque account is abolished when the all cheque amount is paid. Because of this, the prohibition is not an affective sanction. Numbers of prohibited people don’t decrease in the last years, also verifies that. In this study, we focused on legal acts about cheques in TRNC, the form and interpretation of cheques, dishonoured cheque and sanction of dishonoured cheque. Due to the scarcity of resources in TRNC law doctrine, we mostly use judicial decisons. Simultaneously we also used Turkish law doctrine at similar points between Turkish and TRNC law.

Özet

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) hukuku, ağırlıklı olarak Anglo-Sakson hukuku etkisindedir. Bu özelliği nedeniyle yasalar kadar yargı kararları da büyük önem taşımaktadır. KKTC çek hukukunun temelini Poliçeler Yasası oluşturmaktadır. Poliçeler Yasası, 1882 tarihli Bills of Exchange Act’in tercüme edilmesi yoluyla Kıbrıs hukuk sistemine dahil edilmiştir. Yasa’nın çeklere ayrılan III. Kısmı ise günümüzde karma nitelik taşımaktadır. Çekin hukuki niteliğine ilişkin düzenlemelerde Bills of Exchange Act etkisi devam etmekte iken, karşılıksız çeke bağlanan yaptırım konusunda ise Yasa, Türk hukuku ile uyum içindedir. KKTC hukukunda, karşılıksız çek düzenlemeye bağlanan tek yaptırım çek hesabı açma ve kullanma yasağıdır. Yasağın uygulanması bakımından KKTC Merkez Bankası’na önemli görevler yüklenmiştir. Çek hesabı açma ve kullanma yasağı, karşılıksız kalan çek bedellerinin tamamen ödenmesi halinde kalkmaktadır. Dolayısıyla yasağın caydırıcılığı sorgulanmaya açıktır. Nitekim yasak kapsamına giren kişi sayısında, yıllar içinde bir azalış olmaması bunu doğrular niteliktedir. Çalışmada KKTC’de çeklere ilişkin düzenlemeler, çekin hukuki niteliği, karşılıksız çek ve karşılıksız çeke bağlanan yaptırım konuları incelenmiştir. KKTC hukukuna ilişkin teorik anlamda kaynak azlığı nedeniyle, çalışmanın temeli yargı kararlarına dayanmaktadır. KKTC hukukunun, Türk hukuku ile örtüştüğü noktalarda ise Türk hukuk öğretisinden de yararlanılmıştır.