Journals / Celal Bayar Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2011 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Bitki Tuz Stresi Etkilerine Karşı Geliştirdikleri Çeşitli Tolerans Stratejileri

BİTKİLERİN TUZ STRESİ ETKİLERİNE KARSI GELİSTİRDİKLERİ TOLERANS STRATEJİLERİ - TOLERANCE STRATEGIES DEVELOPED BY PLANTS TO THE EFFECTS OF SALT STRESS

Pages
47–66
DOI
—

Abstract

-

Özet

BİTKİLERİN TUZ STRESİ ETKİLERİNE KARSI GELİSTİRDİKLERİ TOLERANS STRATEJİLERİTuzluluk, kurak ve yarı kurak alanları tehdit eden en önemli problemler arasındadır. Tarımsalalanlarda tuzluluğun artması, toprağın yapısını bozmakta, bitkilerin ürün kalitesi ve verimliliğini önemliölçüde sınırlandırmaktadır. Tuz stresi, bitkilerde çesitli gelisim süreçlerinin yanında morfolojik, hücresel,fizyolojik ve moleküler seviyede pek çok aksaklıklara neden olmaktadır. Bitkiler, tuz stresine yanıt olarakçesitli tolerans stratejileri gelistirmektedir. Tuz stresine yanıt çerçevesinde, metabolizma yan ürünü olarakolusan reaktif oksijen türlerini yok eden çesitli enzimatik olmayan antioksidanlar ile antioksidan enzimlerinaktivitelerinin arttırılması, bitki büyüme düzenleyicilerinin ve ozmolit sentezinin tesvik edilmesi, fotosentetikyolun değistirilmesi, gen ifadesi ve SOS yolu ile iyon alımının düzenlenmesi, stresle ilgili genlerin aktiveedilerek transkripsiyon faktörlerinin sentezlenmesi ve stres proteinlerinin üretiminin tesvik edilmesi önemlitolerans stratejileridir. Bu derlemede, tuz stresinin etkileri ve tuzluluğa karsı bitkilerin gelistirdikleri toleransstratejileri tanıtılacaktır.TOLERANCE STRATEGIES DEVELOPED BY PLANTS TO THEEFFECTS OF SALT STRESSSalinity is one of the major problems that threat arid and semi-arid areas. Increased salinity inthe agricultural areas disturbs the structure of soil, significantly limits product quality and productivity ofplants. Salt stress causes many problems at morphological, cellular, physiological and molecular levels and invarious development processes in plants. The plants develop various tolerance strategies in response to saltstress. With in the context of salt stress, increasing non-enzymatic antioxidants and antioxidant enzymeactivities scavenging ROS (Reactive Oxygen Species) as a by product of metabolism, inducing osmolitebiosynthesis and various plant growth regulators, changing the way of the photosynthesis, regulating geneexpression and ion uptake via SOS pathway, and activating stress-related genes to promote the synthesis oftranscription factors and production of stress proteins are important tolerance strategies. In this review, theeffects of salt stress and tolerance strategies developed by plants to salinity are described.

Keywords: Tuz stresi, tuzluluk etkileri, bitki tolerans stratejileri