Journals / Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2017 / Cilt: 7 - Sayı: 14
Effects of Simko Agha Revolt on Turk-Iran Relation (1905-1930)
- Pages
- 201–210
- DOI
- —
Abstract
Throughout the history there have been many common points between Turkey and Iran but also many problems were existed. After the World War I tribe revolts were considered to be the major important trouble.During this epoch the one of the greatest revolt is the Simko Agha who was the head of Shikak forces. The reasons of the Simko Agha revolt can be summarized as these: the murder of Cewer Agha who was brother of Simko Agha by Iranian; the conflict about the Kotur region between Ottoman and Iran and the demand of Simko Agha of capturing and creation of autonomous region; provocation of Russia and England. Simko has started to move against Iran to control the region and dominated the region from Kotur to Beher. Iran has controlled the Tabriz-Urmia path and retrieved the region again from Simko Agha. The conflict between Simko Agha and Iran has been continued until 1930. Finally Iran liquidated Simko Agha with the help of Turkey and accomplished the event for their own benefit.
Özet
Tarih boyunca Türkiye-İran arasında birçok ortak nokta olmakla birlikte birçoksorun da mevcuttu. I. Dünya Savaşı’ndan sonra en büyük sorunlar arasındasınır boylarındaki aşiret isyanları olarak görülmektedir.Bu dönemdeki en büyük isyanlardan biri de Şikak Aşireti’nin lideri olan SimkoAğa İsyanıdır. Simko Ağa isyanının nedenlerini şöyle sıralamak mümkündür. SimkoAğa’nın ağabeyi Cafer Ağa’nın İran tarafından öldürülmesi, Osmanlı-İran arasındaKotur Bölgesi anlaşmazlığı ve Simko’nun buraya el koyup bir otonom bölge oluşturmakistemesi, Rusya ve İngiltere’nin kışkırtmaları olarak değerlendirebiliriz.Simko, bölgeye hâkim olmak için İran’a karşı harekete geçerek Kotur’danBeher’e kadar olan bölgeyi hâkimiyeti altına alır. Tebriz-Urmiye yolunu kontrolaltına alması üzerine İran, Simko Ağa’ya karşı harekete geçer ve tekrar o bölgeyiSimko Ağa’dan geri alır. Simko Ağa ile İran arasında karşılıklı çatışmalar 1930yılına kadar sürer. İran sonunda Simko Ağa’yı Türkiye’nin yardımıyla tasfiye ederekolayı kendi lehine sonuçlandırır.