MUSSOLINI’S “FOUR POWER PACT” PROJECT AND TURKEY’S POLITICAL ACTIVISM

MUSSOLİNİ’NİN “DÖRT GÜÇ PAKTI” PROJESİ VE TÜRKİYE’NİN SİYASAL EYLEMCİLİĞİ

Abstract

The “Versailles System”, which was established after World War I, could not eliminate the existing problems and caused new problems. In an environment where the effects of the world economic crisis ravaged Europe, the Disarmament Conferences were unsuccessful, and the ineffectiveness of the League of Nations was understood as a result of the Japan’s occupation of Manchuria; in revisionist Italy, the “Four Power Pact” project was launched by Benito Mussolini, the prime minister of the fascist government. The aim of Mussolini’s project is; bringing together Italy, England, France and Germany with vital problems among them, creating a hierarchical order among countries in Europe and a kind of “directive management”, to make the League of Nations nonfunctional, thus having a say in European and world affairs and keep the Soviet Union outside Europe to prevent the spread of communism. This poject of Mussolini created a great concern in Republic of Turkey, which faced with a similar situation earlier during World War I and the War of Independence and obtained her modern borders with Lausanne Peace Treaty. Mustafa Kemal Atatürk gave the directive on the prevention of this project. On the result of Turkish Minister of Foreign Affairs Tevfik Rüştü’s work with the Ministers of Foreign Affairs of Soviet Union and Romania, at an initiative was launched with the framework criteria of Maxim Litvinov’s “Definition of Aggressor” and it signed two separate conventions involving Turkey in London. These conventions, which bring together countries from the Baltic Sea to the Persian Gulf, constituted the most important obstacle for the name of world peace in the face of the implementation of the “Four Power Pact.” In this study, the emergence of the Mussolini’s “Four Power Pact” project and foreign policy laid down by Turkey not to be passed to the implementation phase of this project and diplomatic activities pursued in this process will be evaluated.

Özet

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulmuş olan “Versay Sistemi”mevcut sorunları ortadan kaldıramadığı gibi yeni sorunların ortayaçıkmasına neden olmuştur. Dünya ekonomik krizinin etkilerininAvrupa’yı kasıp kavurduğu, silahsızlanma konferanslarının başarısızolduğu, Japonya’nın Mançurya’yı işgali ile Milletler Cemiyeti’ninetkisizliğinin iyice anlaşıldığı bir ortamda; revizyonist İtalya’da FaşistBaşbakan Benito Mussolini tarafından “Dört Güç Paktı” projesi ortayaatılmıştır. Mussolini’nin projesinin amacı; aralarında yaşamsal sorunlarbulunan İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya’yı bir araya getirerekAvrupa’da ülkeler arasında hiyerarşik bir düzen, bir çeşit “direktöryönetimi” oluşturmak, Milletler Cemiyeti’ni işlevsizleştirmek, Avrupave Dünya meselelerinde böylece söz sahibi olmak ve Sovyetler Birliği’niAvrupa dışında tutarak komünizmin yayılmasına engel olmaktır.Mussolini’nin bu projesi, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı esnasında benzer bir durumla karşılaşan ve Lozan Barış Antlaşmasıile modern sınırlarını elde eden Türkiye Cumhuriyeti’nde büyük birendişe meydana getirmiştir.Mustafa Kemal Atatürk, bu projenin ortaya çıkmasından itibarenengellenmesi yönünde direktifini vermiştir. Dışişleri Bakanı TevfikRüştü Bey’in Sovyetler Birliği ve Romanya Dışişleri Bakanları ileyaptığı çalışmalar neticesinde başlatılan bir inisiyatif ile Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı Maksim Litvinov’un “Mütecavizin Tarifi”kriterleri çerçevesinde, Londra’da, Türkiye’nin dahil olduğu iki ayrıantlaşma imzalanmıştır. Baltık Denizi’nden Basra Körfezi’ne kadarolan coğrafyada yer alan ülkeleri bir araya getiren bu antlaşmalar,“Dört Güç Paktı”nın uygulamaya geçirilmesi tehlikesi karşısında,Dünya barışı adına en önemli engeli oluşturmuştur.Bu çalışmada; Mussolini’nin “Dört Güç Paktı” projesinin ortayaçıkışı ile bu projenin uygulama safhasına geçirilmemesi için Türkiyetarafından ortaya konan dış politika ve bu süreçte izlenen diplomatikfaaliyetler ele alınıp değerlendirilecektir.