Leaf Micromorphogy of Cultivated Lettuce (Lactuca sativa L.) and Its Wild Relatives

Kültür Marulu (Lactuca sativa L.) ile Yabani Akrabalarının Yaprak Mikromorfolojileri

Abstract

Cultivated lettuce (Lactuca sativa L.) is an economically important weedy plant for human consumption at worldwide. The primary gene pool of L. sativa consists of wild L. serriola L., L. aculeata Boiss. & Kotschy, L. azerbaijanica Rech. f., L. georgica Grossh. and L. scarioloides Boiss. while L. saligna L. is in its secondary gene pool. L. sativa has been subjected to various studies due to its economic importance. This study aims to reveal leaf micromorphology of the taxa in the primary and secondary gene pool of L. sativa and determinate these relationships based on leaf micromophological characters through phenetic analysis. In order to achieve these aims, character states of leaves belonging to the taxa were determined through multiple sampling and these data were subjected to analysis. The most variation was observed in density of epicuticular wax and wax type among the studied micromorphological characters. On the other hand the states of anticlinal and periclinal walls of epidermis cells are stable within the taxa (except L. georgica). Indumentum on abaxial leaf surface is also stable within the taxa except L. saligna. According to the micromorphological data, L. saligna is the closest species to L. sativa and undulate anticlinal wall of epidermis cells is shared common character state for both taxa. In the light of these findings, anticlinalpericlinal walls of epidermis cells and indumentum can be used as distinctive characters to determine the boundaries between taxa in systematic studies in Lactuca.

Özet

Kültür marulu (Lactuca sativa L.) dünya genelinde tüketilen ve ekonomik değere sahipotsu bir bitkidir. Bu türün birincil gen havuzunda yabani L. serriola L., L. aculeata Boiss. &Kotschy, L. azerbaijanica Rech. f., L. georgica Grossh. ve L. scarioloides Boiss. yer alırkenikincil gen havuzunda ise L. saligna L. yer almaktadır. Bu çalışmada ekonomik önemindendolayı çeşitli çalışmalara konu L. sativa’nın birincil ve ikincil gen havuzunda yer alan yabaniakrabalarının yaprak mikromorfolojilerinin ortaya konulması ve mikromofolojik karakterleredayalı akrabalık ilişkilerinin fenetik analizler yoluyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Buamaca ulaşmak için çoklu örnekleme üzerinden türlere ait yaprakların karakter durumlarıbelirlenmiş ve saysısal analizlere tabi tutulmuştur. Çalışılan diğer mikromofolojik özellikleriçerisinde en çok varyasyon epikutikular mum yoğunluğunda ve mum tipinde gözlenmiştir.Diğer taraftan epidermis hücrelerinin antiklinal ve periklinal (L. georgica hariç) çeperleri türiçerisinde kararlılık göstermektedir. Yaprak alt yüzeyindeki tüy durumu da L. saligna hariçtür içinde kararlılık göstermektedir. Mikromorfolojik verilere göre L. sativa’ya en yakın tür L.saligna olup epidermis hücrelerine ait antiklinal çeperin dalgalı (undulat) olması iki türdepaylaşılan ortak karakter durumudur. Elde edilen bu veriler ışığında epidermis hücrelerininantiklinal-periklinal çeperleri ve tüy durumu Lactuca cinsi içerisinde sistematik çalışmalardataksonlar arasında sınırları belirlemek için ayırt edici karakter olarak kullanılabilir.