An examination of enamel hypoplasias among tasmasor and ikiztepe populations

Tasmasor ve İkiztepe Arkeolojik topluluklarında mine hipoplazilerinin incelenmesi

Abstract

Enamel hypoplasia in ancient populations is known as an indication of stress that is used to identify the malnutrition and diseases in infancy and early chilhood. In this study, the prevalance of stress in infancy and early chilhood, and the time of their occurance are tried to be identified by examining the teeth of two ancient Anatolian populations. The first of examined population is Tasmasor which was unearthed during the excavations in Baku-Tı flis-Ceyhan pipe line. Tasmasor graveyard was found in Erzurum and dated to Modern Age. The other population is İkiztepe dated to Early Bronze Age and which was unearthed from the graveyard of İkiztepe Hoyuk in district of Bafra, Samsun. The results of the study demonstrate that the frequency of enamel hypoplasia in Tasmasor population is %56,7 and %43,2 in İkiztepe. The difference between populations is statistically significant (P<0,05). That the frequency of enamel hypoplasia in Tasmasor population is higher is related to the differences in stress conditions in infancy and early childhood. Furthermore, the reasons of this are identified with different adaptational strategies determining nutrition and the health status.

Özet

Eski insan topluluklarında mine hipoplazileri, bireylerin bebeklik ve erken çocukluk aşamas ında karş ılaşmış olduklar ı beslenme yetersizlikleri ve hastalıkların ortaya çıkarılmas ında faydalanılan bir stres göstergesi olarak bilinmektedir. Bu çalış mada, Anadoluda yaşam ış iki eski insan topluluğuna ait dişler incelenerek, topluluklarda bireylerin bebeklik ve erken çocukluk dönemlerinde karş ılaşm ış oldukları streslerin yaygınlığı ve ortaya ç ıkış zamanları belirlenmeye çalışılm ıştır. Ele alınan topluluklardan ilki, Bakü-Tiflis- Ceyhan Boru Hattı kazı çalışmaları sırasında yapılan kurtarma kazıları çerçevesinde ortaya ç ıkarılmış Tasmasor topluluğudur. Tasmasor mezarlığı, Erzurum İlinde bulunmuş ve Yakın Çağa tarihlendirilmiştir. Diğer topluluk ise Samsun İli Bafra İlçesinde bulunan İkiztepe höyüğü mezarlık alanından ele geçirilmiş İkiztepe topluluğudur. İkiztepe insanları Erken Tunç Çağına tarihlendirilmektedir. Yapılan çalışma sonucunda, Tasmasor topluluğu bireylerinde mine hipoplazilerinin yaygınlığı % 56,7, İkiztepe topluluğunda ise % 43,2 olarak tespit edilmiştir. Topluluklar arasındaki fark istatistiki aç ıdan anlamlıdır (P< 0,05). Tasmasor topluluğunda bireylerde gözlenen mine hipoplazilerinin daha fazla oluşu bu toplulukta bebeklik ve erken çocuklukta kar şılaşılan stres koşullarının İkiztepedeki akranlarına göre farklı olması yla, bunun altında yatan nedenler ise beslenme biçimi ve sağlık koşullarını belirleyen farklı çevrelere uyum stratejileriyle ilişkilendirilmiş tir.