Ortaöğretim öğrencilerinin coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları metaforlar

Özet

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin Coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları algıları metaforlar yardımıyla ortaya çıkarmaktır. Araştırmaya, 2009–2010 eğitim-öğretim yılında, Karabük il merkezindeki liselerde öğrenim gören toplam 110 öğrenci katılmıştır. Araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: (a) Ortaöğretim öğrencileri Coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları algıları hangi metaforlar aracılığıyla açıklamaktadır? (b) Bu metaforlar ortak özellikleri bakımından hangi kategoriler altında toplanmaktadır? Araştırmanın verileri, öğrencilerin Coğrafya… gibidir; çünkü… cümlesini tamamlamasıyla elde edilmiştir. Bu araştırmada olgubilim deseni kullanılmış ve veriler içerik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; (a) Ortaöğretim öğrencileri coğrafya kavramına ilişkin toplam 44 adet geçerli metafor üretmişlerdir. (b) Bu metaforlar, ortak özellikleri bakımından irdelenerek sekiz farklı kavramsal kategori altında toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, Coğrafya kavramını, ortaöğretim öğrencilerinin %34’ünün mekânın ifadesi, %19’unun bilginin ifadesi, %17’sinin yaşamın ifadesi, %9’unun sonsuzluğun ifadesi, %8’inin kıymetin ifadesi, %5’inin değişimin ve gelişimin ifadesi, %5’inin kılavuzun ifadesi ve %3’ünün zorunluluğun ifadesi olarak algıladıkları görülmüştür. Sonuç olarak metaforlar, ortaöğretim öğrencilerinin Coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları algıları anlamada ve açıklamada, güçlü birer araştırma aracı olarak kullanabilir.