Effects of teacher personalities on emotional exhaustion: Mediating role of emotional labor

Öğretmenlerde kişilik özelliklerinin duygusal tükenmeye etkisi: Duygusal emeğin aracılık rolü

Abstract

One of the most indispensable and important elements of education is teachers whose personality closely affects training and education. In this context, this study examined the effects of teachers personality traits on their emotional exhaustion in a mediating model which centers around emotional labor. Data were obtained from 798 teachers working in primary and high schools in Ankara and Eskisehir. According to the findings of hierarchical regression analysis, neuroticism and extraversion were found to significantly affect emotional exhaustion whereas other dimensions of personality were not found to be predictive of emotional exhaustion. In general, personality traits were found to predict emotional labor and all dimensions of emotional labor were found to affect emotional exhaustion. Further, findings of mediation analysis showed that surface acting was the only mediator in the relation between neuroticism and emotional exhaustion.

Özet

Eğitim ve öğretimin vazgeçilmez ve en önemli yapı taşlarından biri de öğretmenlerdir ve onların kişilik özellikleri eğitim ve öğretimi yakından ilgilendirmektedir. Bu kapsamda, öğretmenlerin kişilik özelliklerinin yaşadıkları duygusal tükenmeye etkisi ve bu etkide onların göstermiş oldukları duygusal emek davranışlarının aracılık rolünü belirlemek, çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu maksatla, Ankara ve Eskişehirde görevli ve anılan il Milli Eğitim Müdürlükleri ile yapılan görüşmeler neticesinde, önerilen okullardaki 798 ilköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerinden anket tekniği ile toplanan veriler analiz edilerek, açıklayıcı bulgulara ulaşılmaya çalışılmıştır. Kişiliğin alt boyutları ile duygusal tükenme ilişkisine odaklı olarak yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, nörotiklik ve duygusal tükenme arasında aynı yönlü ve anlamlı; dışa dönüklük ile duygusal tükenme arasında ise ters yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer kişilik özellikleri ile duygusal tükenme arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Genel olarak kişiliğin duygusal emeği yordadığı, duygusal emeğin de tüm alt boyutları tarafından duygusal tükenme üzerinde etkileri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yüzeysel rol yapma davranışının, nörotiklik ve duygusal tükenme ilişkisinde aracılık etkisine sahip olduğu görülmüştür.