THE ROLE OF EU CITIZENSHIP WITHIN EUROPEAN INTEGRATION

Abstract

As a supranational organization, European Union exercises certain competences grantedto it by member states and enacts rules that bind both member states and their citizens.Even though the influence of European Parliament on the EU’s decision making has creased significantly, it is thought that increased influence of European Parliament willnot be sufficient to remove the democratic deficit in European Union. Because, EuropeanParliament is thought not to represent a European People but the peoples of member states.The creation of EU citizenship with the Maastricht Treaty led some authors to believe thatit could create a European Political Community that could remove the democratic deficit.Some considered it as an example of postnational citizenship that was put forward as analternative to nation state citizenship. However, as EU citizenship cannot replace and isadditional to member states citizenships, it cannot fulfill its expected role in its full sense.Despite its dependence on member state citizenship, verdicts of European Court of Justiceproved that EU citizenship grants rights that can be exercised by all citizens in full equality.Also verdicts of ECJ, enabled the citizens to claim those rights based on residence criteriainstead of national citizenship. Even though emergence of those rights may not remove theexclusionary element of national citizenships fully, they are capable of strengthening thesolidarity among the EU citizens and therefore creating some sense of belonging to EUthat stands with the sense of belonging to member states.

Özet

Ulusüstü bir örgüt olarak kurulan Avrupa Birliği, üye devletlerin egemenliklerindenkaynaklanan bazı yetkilerini kullanmak suretiyle, hem üye devletleri hem de onlarınvatandaşlarını bağlayan kurallar koyabilmektedir. Avrupa Parlamentosu’nun, AB düzeyindekural koyma sürecine etkin bir şekilde dahil olması, Avrupa’da demokrasi açığınıkapatmaya yetmemektedir. Birçok yazar, bunun sebebinin, Avrupa Parlementosu üyelerinintek bir Avrupa halkını temsil etmemesi olduğunu savunmuştur. Maastricht Antlaşması ileyaratılan AB vatandaşlığının, Avrupalı siyasi bir toplum yaratabileceği ve demokrasi açığınaçare olabileceği düşünülmüştür. Ulus devlet vatandaşlığına alternatif olan ulusötesivatandaşlığın en iyi örneklerinden biri olacağı düşünülen AB vatandaşlığının, üye devletvatandaşlıklarını ortadan kaldırmaması, üye devlet vatandaşlığına bağlı bir statü olması,bu beklentileri karşılamasını zorlaştırmaktadır. Buna karşın, Adalet Divanı kararları, ABvatandaşlığının üye devlet vatandaşlarının tamamı için tam bir eşitlik içerisinde yararlanabileceklerihaklar yarattığını, bu hakların üye devlet vatandaşlığı esasına göre değil,ikametgâh esasına göre kullanıldığını ortaya koymuştur. AB vatandaşlığına dayanan buhaklar, ulus devlet vatandaşlığının dışlayıcı unsurunu tam olarak ortadan kaldırmasa da,Avrupa halkları arasında daha sıkı bir dayanışma yaratarak, üye devletlere olan aidiyeteek olarak, AB’ye aidiyet de yaratabilme potansiyelini barındırmaktadır.