Analysis in respect of the Turkish code of obligations no. 6098 of consequences attached to lump sum fee in contracts for work

Abstract

The balance between performances of parties in a contract for work may be disrupted intolerably to the detriment of the contractor due to some later events. Considering this possibility, the lawmaker introduced the adaptability of contracts for work according to the changing circumstances and restoration of the balance between performances of parties where lump sum fee is at issue. This provision set out in TCO no. 6098, article 480/II is based on the clausula rebus sic stantibus theory, which makes performance of contracts conditional upon the persistence of circumstances and which is based on the principle of objective good faith. When conditions of clausula rebus sic stantibus theory are met, the contractor will have a formative right [Gestaltungsrecht] relieving him from the restrictive nature of the lump sum fee. We see the fundamental amendment introduced by TCO no.6098, article 480/ II at this point; for the lawmaker brought in a regulation that will end discussions on how the contractor will exercise this right.

Özet

Eser sözleşmesinde tarafların edimleri arasında kurulmuş olan denge, sonradan gelişen bir takım olaylar sebebiyle yüklenicinin aleyhine tahammül edilemeyecek kadar bozmuş olabilir. Bu ihtimali dikkate alan kanun koyucu, götürü bedelin kararlaştırıldığı hâllerde, eser sözleşmesinin değişen hâl ve şartlara uyarlanmasını, tarafların edimleri arasındaki dengenin yeniden sağlanmasını öngörmüştür. TBK.m.480/f. IIde yer alan düzenleme, sözleşmelerin ifasını koşulların değişmemesi şartına bağlayan ve temelini dürüstlük kuralında bulan clausula rebus sic stantibus teorisine dayanmaktadır. Clausula rebus sic stantibus teorisi için aranan şartlar gerçekleştiği takdirde yüklenici, götürü bedelin bağlayıcılığından kurtulma yönünde bir yenilik doğuran hakka sahip olmaktadır. TBK.m.480/f. IInin getirdiği esaslı değişiklik de burada karşımıza çıkmaktadır; zira kanun koyucu yüklenicinin bu hakkı nasıl kullanacağı yönündeki tartışmalara son verecek bir düzenleme getirmiştir.