İsmail Hakkı İzmirli

Abstract

An affluent legacy spanning across almost the entire fields of social sciences entitles izmirli to a rank among the profoundest and most multifaceted scholars of the Constitutional and Republican eras densely tarred with political and philosophical turmoil. Many of his works are the first compilations of their kind in Turkey, added to which is no doubt the more coveted accolade of being the founder of Islamic philosophy, in Turkey in the disciplinary sense, a propounding most saliently characterized by a sophisticated and often intricate philosophical lexis. Among the independent studies brought to completion by the pen of izmirli on the leading historical exponents of Islamic philosophy hitherto cited.izmirli is also the first thinker to intentionally seek and subsequently write on philosophers, among the Islamic philosophers' ensemble, those with Turkish origin, motivated by the urge to reinforce a Turkish grip across the rope of Islamic thought.izmirli was not so much a philosopher who propounded a distinct system as an encyclopedic who compiled an array of works across vast fields of inquiry.

Özet

Hemen hemen sosyal bilimlerin her sahasında eserler veren İzmirli İsmail Hakkı, Meşrûtiyet ve Cûmhuriyet dönemlerim yaşamış çok yönlü bir ilim ve fikir adamımızdır. Yaşadığı dönemler, fikrî ve siyasî hareketliliğin en yoğun ve en çalkantılı dönemleridir. Yazdığı eserlerin bir çoğu bizce alanında Türkiye'de yazılmış ilk eserlerdir. Bununla birlikte İsmail Hakkı, İslâm felsefesinin sistematik bir disiplin olarak, Türkiye'de "kurucusu" kabul edilmektedir. Ancak onun genel olarak felsefe alanında özel olarak İslâm felsefesi alanında kullandığı felsefî dil oldukça ağdalı ve ağırdır. Alanında kurucu olacak kadar vukufîyetli olan İzmirli, İslâm filozoflarının sistem ve düşünceleri hususunda müstakil kitaplar telif etmiş, uzun makaleler kaleme almıştır. İzmirli, ayrıca İslâm filozofları arasında Türk olanları arayan ve İslâm felse-fesindeki Türk filozoflar hakkında eser veren ilk düşünürümüzdür. Bununla birlikte İzmirli, bazı eserlerinde Türklerin İslâm düşüncesindeki etkisini ve hâkimiyetini pekiştirmek amacındadır.İzmirli, bir filozof, bir sistem kurucusu değildir. Her sahayla ilgilenip, eserler telif etmesi onu bir "ansiklopedist" konuma yerleştirmektedir.