Mirror Metaphor as an Epistemological Balance Factor in the History of Thought

Abstract

People employed metaphors to convey subtle meanings throughout the history of thought. On the other hand, categorically speaking, the idea of balance between reason and intuition struggled mankind from the beginning of history. One metaphor as the story of the Painting Contest indicates the necessity of a kind of balance between reason and intuition, and to say it in terms of the Islamic studies tradition, between zahirî 'ilm and batınî 'ilm. In this essay, with a special focus on sufi literature since it seems unique in its use of metaphorical utterances, metaphors told mainly in an ontological context are taken into account, then, the ones told mainly in an epistemological context are presented and dealt with. The essay draws special attention and focuses on the story of the Painting Contest as a mirror metaphor that points out the state of the perfect combination between reason and intuition. Moreover, this metaphor is dealt with in its four versions as they found were in Ghazali's Ihya, Rumi's Mathnawi, Ibn Khaldun's Shifâu's-Sâil and Orhan Pamuk's Kara Kitap (The Black Book).

Özet

Düşünce tarihi boyunca insanlar ince anlamlar nakletmek amacıyla metaforlar istihdam etmişlerdir. Öte yandan, kategorik olarak söylersek, akıl ve sezgi arasında denge fikri tarihin başlangıcından bu yana insanlığı meşgul etmiştir. Resim Yarışması hikâyesi olarak bir ayna metaforu, akıl ile sezgi arasında ve -İslami ilim geleneği açısından söylersek- zahiri ilim ile batini ilim arasında bir tür denge durumunun gerekliliğini işaretlemektedir. Metaforik ifadeler istihdam etmede müstesna konum arz etmesi dolayısıyla özellikle tasavvufîsufî literatüre yoğunlaşılan bu makalede, esas itibarıyla ontolojik bir bağlamda zikredilen ayna metaforları ele alınacak, sonra da başat olarak epistemolojik bir bağlamda zikredilen ayna metaforları gündeme getirilecek ve işlenecektir. Makale, akıl ve sezgi arası mükemmel kombinasyon durumuna işaret eden ayna metaforu olarak Resim Yarışması hikâyesine yoğunlaşmaktadır. Bu metafor da, Gazali'nin İhya'sında, Mevlâna'nın Mesnevı sinde, İbn Haldun'un Şifâü's SâiP'inde ve Orhan Pamuk'un Kara Kitap'mda bulunduğu şekliyle dört (farklı) versiyonuylâ işlenmektedir.