The state's command as divine command: Civil religion in Thomas Hobbes

Abstract

Thomas Hobbes whose theory of social contract and understanding of the state contributed a lot to the theory and practice of the modern political thought dwelled also on the relationship between the state and the religion. He reduced the divine laws into the laws of nature, and made the latter and the civil laws parts of the same whole. As he based sovereignty, not on God, but on the contract, it is suggested that he kept away from a metaphysical or sacred state. However, in my opinion, his political system accomodates a sort of civil religion, since the state which is the sole source and supervisor of the law, ethics and religion has a monopoly on truth, reality and salvation and its authority in these matters are unquestionable.

Özet

Toplumsal sözleşme teorisi ve bundan türeyen devlet anlayışıyla modern siyaset düşüncesine ve pratiğine büyük katkıda bulunan Thomas Hobbes devlet ve din arasındaki ilişkiler üzerinde de durmuştur. İlahi yasaları doğa yasalarına indirgemiş, ve doğa yasaları ile toplum yasalarını da aynı bütünün parçaları yapmıştır. Egemenliğin kökenini Tanrı'ya değil de sözleşmeye dayandırdığı için, kutsal veya metafizik devlet anlayışından uzak durduğu ileri sürülmüştür. Ancak bizim kanaatimize göre, siyasi sistemi bir sivil din anlayışını barındırmaktadır, zira hukuk, ahlâk ve dinin tek kaynağı ve denetleyicisi olan devlet hakikat, doğru ve kurtuluş üzerinde bir tekele sahiptir ve bu konulardaki hak ve yetkileri sorgulanamaz.