Journals / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2015 / Sayı: 28

REVOLUTIONARY POINT IN THE HISTORY OF CHEMISTRY: EVOLUTION OF “EXPERIMENT” CONCEPTION BY ROBERT BOYLE

KİMYA TARİHİNDE BİR KIRILMA NOKTASI: ROBERT BOYLE İLE DÖNÜŞEN “DENEY” KAVRAMI

Pages
293–309
DOI
—

Abstract

When we take a closer look at the development of chemistry in history, we are drawn to more likely the 17th century when the scientific revolution as involving the emergence of experimental knowledge as occured. And the “experimental philosophy and knowledge” which is often used in this century to refer to knowledge acquired via experiment, was the most important conception. The point of view advocated in this paper is that it was the experimental philosophy that constituted the beginnings of modern chemistry by Robert Boyle’s works. One participant in the scientific revolution, namely Robert Boyle, devoted much time and effort developing a version of the mechanical philosophy as well as advancing “experimental learning” as matter of fact. His experiments about the behaviour of air in the late 1650 s and early 1660 s represent a revolutionary moment in the career of scientific knowledge. He translated chemistry’s vast material knowledge into a public language. In this way experimental knowledge was to be generated and he proposed that matters of fact be generated by a multiplication of the witnessing experience. In Boyle’s view, one way of securing the multiplication of witnesses was to perform experiments in a social space and facilitate replication of experiments. In this paper it’s indicated how he achieved the multiplication of witnessesing of experiment and what helped Boyle make significance advances in chemistry. The aim of this study is to explicate Robert Boyle’s conception of experiment which is witnessing, and the role of his works beginning of modern chemistry in the 17th century. It’s about the evolution of “experience” to “experiment” in the history of chemistry

Özet

Kimyanın gelişim süreci mercek altına alındığında, dikkati çeken en önemli dönem, deneysel bilginin de çıkışını bünyesinde barındıran, Bilim Devrimi'nin başlangıcı kabul edilen 17. yüzyıldır. Deney sonucu elde edilen bilgileri içeren "deneycilik ve bilgi" bu yüzyıla ait en önemli kavramlardandır. Bu makalede Robert Boyle'un çalışmaları ile deneysel felsefenin modern kimyanın başlangıcını teşkil ettiği savunulmaktadır. Bilim Devrimi'nin üyelerinden biri olan Boyle uzun yıllarını deneysel öğrenme temelli mekanik felsefeye adamıştır. Bu amaçlarla 1650-1660 yılları arasında bilimsel bilgide devrim niteliğindeki deneylerini gerçekleştirmiştir. Kapalı kapılar ardında, yalnızca sınırlı sayıda gözlemcisinin bilgisine ulaşabildiği deney kavramı, Robert Boyle ile hangi kültürden, dilden ve sosyal statüden olursa olsun insanların gözlemine ve bilgisine sunularak, kimyaya kamusal bir dil kazandırılmıştır. Çünkü Boyle'a göre sınırlı sayıda kişinin şahitlik ettiği bir deneyin sonuçları maddenin gerçeğini yansıtamazdı. Bu bağlamda bilimsel bilginin elde edilmesi için tanık olunan deney sayılarının çoğaltılması şarttı. Bu makalede Boyle'un deneye nasıl tanık olunabilir ve nasıl kamusal bir anlam yüklenebilir sorularına aradığı cevapları araştıracağız. Bu çalışmanın amacı, klasik dönemde gizli tutulan deney anlayışının yerine, Robert Boyle'un tanık olunabilir, tekrarlanabilir ve paylaşılabilir deney kavramının ve 17. yüzyılda modern kimyanın başlangıcında oynadığı rolün irdelenmesidir