KANT’S UNDERSTANDING OF GEMUT, SEELE AND GEIST IN HIS CRITICAL PERIOD

Abstract

The purpose of this paper is to clarify Kant’s conception of gemüt, seele, geist and then to propose suitable Turkish counterparts for them. For this purpose, pre-dis- putes concerning faculties before Kant in Prussia will be shown. Thus it will be indicated that classification of faculties in critical Kantian philosophy goes back to a rich philosophical heritage. Later on, the philosophers especially Locke and Hume who directly affects Kant regarding faculties will be mentioned. Then, it will be focused on the position of gemüt in the Kantian critical philosophy. Con- sequently it will be stated that gemüt unifies not only cognitive faculties but also other faculties of the subject. After gemüt, seele will be exposed in a distinctive way showing how Kant criticizes dogmatic metaphysics’ conception of seele and how he makes use of it in his transcendental philosophy. Next, geist will be pointed out in its relation with artistic creativity and genius.

Özet

Bu makalenin amacı, Kant felsefesinin önemli kavramları olan gemüt, seele vegeist hakkında açıklayıcı bilgiler vererek onlar için Türkçe karşılıklar önermektir.Bu amaç doğrultusunda ilkin Prusya’da Kant’tan önce yapılan yeti tartışması konuedilecektir. Böylece yetilere ilişkin Kant felsefesinde yer alan bölümlemenin zen-gin bir felsefi mirasla ilgili olduğu gösterilecektir. Daha sonra yetiler konusundaKant’ı doğrudan etkileyen filozoflara değinilerek Kant’ın özellikle Locke ve Hu-me’dan etkilenişine dikkat çekilecektir. Ardından eleştirel döneminde gemüt’ünKant’taki yeri aktarılacaktır. Bu bağlamda gemüt’ün özellikle bilmeyle ilgiliancak öte yandan diğer yetilerin de birliğini sağlayan bir birlik olduğu gösterile-cektir. Gemüt’ten sonra seele’ye geçilerek onun Kant’ın geleneksel metafiziklereyönelik eleştirisinde nasıl ele alındığı ve kendi transendental felsefesi açısındanyerine işaret edilecektir. Buradan geist’ın Kant felsefesinde sanatsal yaratıcılıkve dehayla ilgisi ortaya koyulacaktır. Son olarak gemüt, seele ve geist’a yönelikTürkçe karşılıklar önerilecektir.