1879 TARİHLİ CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (USUL-İ MUHÂKEMÂT-I CEZÂİYYE KANUN-I MUVAKKATİ) ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

1879 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu (Usul-i Muhâkemât-ı Cezâiyye Kanun-ı Muvakkati), Osmanlı döneminde kabul edilmekle birlikte Cumhuriyet döneminde de uygulanmış olan, Türkiye’nin ilk ceza muhakemesi kanunudur. 1808 tarihli Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu esas alınarak hazırlanan kanun, bir başlangıç bölümünün yanı sıra iki kitaptan oluşmaktadır. Bu çalışmanın birinci kısmında, 1879 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu’nun kanunlaşma sürecinin tarihi ve hukuki arka planı, mehaz 1808 tarihli Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu’nun özellikleri, iki kanunun karşılaştırılması ve 1879 tarihli kanunun ceza muhakemesi hukuku tarihi bakımından önemi ele alınmaktadır. İkinci kısımda ise kanunun sistematiği ve kapsamı, Kanunun Osmanlı-Türk ceza muhakemesi hukukuna getirdiği savcılık, sorgu hâkimliği, kanun yolları, ceza mahkemeleri gibi bazı esaslı yenilikler ile benimsediği ceza muhakemesi hukuku sistemi incelenmektedir.

Abstract

The 1879 Code of Criminal Procedure (Usul-i Muhâkemât-ı Cezâiyye Kanun-ı Muvakkati) is the first criminal procedure code in Turkey; although it has been enacted in the Ottoman period, it has been applied in the Republican era, too. The Code, which based on French Code of Criminal Procedure of 1808, is composed of a preamble and two parts. The first chapter of this study surveys the legal and historical background of the codification process of The 1879 Code of Criminal Procedure, the characteristics of The French Code of Criminal Procedure of 1808, the comparison of the codes, the significance of the 1879 Code. The second chapter examines the schema and scope of the Code, various essential changes brought in the criminal procedure law by the Code such as public prosecutor, investigating magistrate, legal remedies, criminal courts, and the system of criminal procedure of the Code.