Neurocognitive Functions in Bipolar Disorder in Relation to Comorbid ADHD

Hidayet Ece ARAT ÇELİK,Deniz CEYLAN,Ceren HIDIROĞLU ONGUN,Ayşe ERDOĞAN,Devran TAN,Peren GÜMÜŞKESEN,Başak BAĞCI,Ayşegül ÖZERDEM

Abstract

Introduction: Bipolar disorder (BD) and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) often co-occur in adult population. Both conditions present various neurocognitive and behavioral problems. We aimed to examine neurocognitive functions in adult patients with comorbid BD and ADHD (BD+ADHD) in comparison to patients with only BD, only ADHD and healthy controls (HCs). Method: An extensive cognitive battery which evaluates verbal learning and memory, visual memory, processing speed, attention, executive functions, working memory and verbal fluency, was used to assess neurocognitive functions respectively in adult (age 18–65 years) patients with BD (n=37), ADHD (n=43), BD+ADHD (n=20) in comparison to HCs (n=51). The Multivariate Analysis of Covariance models, where age, level of education and total BIS-11 scores were included as covariates, were used for comparing neurocognitive scores among groups. Results: Both BD and BD+ADHD groups showed significantly poorer performance than HCs in processing speed, attention, executive functions, and verbal fluency domains. The BD group had additional significant deficits in executive functions, verbal learning and memory domains. There were no significant differences between BD and BD+ADHD groups with regards to verbal learning and memory, visual memory, processing speed, attention, executive functions, working memory and verbal fluency domains. Patients with only ADHD showed significantly poorer performance than HCs in verbal fluency domain. Conclusions: Our results show similarities in the neurocognitive functions of adults with BD and BD+ADHD across a wide range of cognitive domains. The findings point to the need for further exploration of diverging and converging neurodevelopmental trajectories of BD and ADHD.

Özet

Amaç: Bipolar bozukluk (BB) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu(DEHB) yetişkinlerde sıklıkla bir arada görülmektedir. Her iki durumdada nörobilişsel ve davranışsal problemler bulunmaktadır. Bu çalışmadaDEHB ek tanısı olan erişkin BB (BB+DEHB) tanılı bireylerin nörobilişselişlevlerinin yalnız BB tanılı bireyler, yalnız DEHB tanılı bireyler ve sağlıklıkontrollerle (SK) karşılaştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Nörobilişsel işlevlerin değerlendirilmesi amacıyla erişkin(18–65 yaş arası) BB tanılı bireylere (s=37), DEHB tanılı bireylere (s=43),BB+DEHB (s=20) tanılı bireylere ve sağlıklı kontrollere (s=51) sözelöğrenme ve bellek, görsel bellek, işlem hızı, dikkat, yürütücü işlevler,işleyen bellek ve sözel akıcılık işlevlerinin ölçüldüğü geniş bir nörobilişselbatarya uygulanmıştır. Nörobilişsel testler gruplar arasında, yaş, eğitimseviyesi ve toplam BIS puanları eş değişken olarak alınarak, çok faktörlükovaryans analizi modeli kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: BB ve BB+DEHB grupları işlem hızı, dikkat, yürütücü işlevve sözel akıcılık alanlarında, sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarakdüşük performans göstermiştir. BB grubu ek olarak yürütücü işlev,sözel öğrenme ve bellek alanlarında bozukluklar göstermiştir. BB veBB+DEHB grupları arasında sözel öğrenme ve bellek, görsel bellek, işlemhızı, dikkat, yürütücü işlevler, işleyen bellek ve sözel akıcılık alanlarındaanlamlı farklılık saptanmamıştır. DEHB grubu sözel akıcılık alanındasağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak kötü performans sergilemiştir.Sonuç: Bulgularımız erişkin BB ve BB+DEHB tanılı bireylerin nörobilişselişlevler açısından büyük oranda benzerlikler gösterdiğini ortayakoymaktadır. Bulgular BB ve DEHB’nin nörogelişimsel açıdan benzerve farklı yönlerinin ortaya konması için daha çok çalışmaya ihtiyaçolduğunu göstermektedir.