Journals / OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Decorated Stone Slabs in the Context of the Architectural Symbolism in the Pre-Pottery Neolithic Period, the North Syrian

Mimari Sembolizm Bağlamında Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem’de Bezemeli Taş Levhalar, Kuzey Suriye Örnekleri

Pages
405–423
DOI
—

Abstract

Transition from the mobile hunter gatherer bands to the settled communities initiates the appearance of new social and cultural meanings. With the rising numbers of the permanent settled communities, social relations and organizations turn into a much more complex character. Collective identity and collective memory become crucial for the integrity and continuity of the prehistoric communities. Long before the invention of the writing systems, “symbolism” is the key factor for the perception management in early prehistoric societies. Symbols and their collective meanings are crucial to manage the prehistoric perceptions. At this point, the common content has become prominent that cover both symbols and community members. Prehistoric community buildings are built with the rich symbolic features to manage the perceptions of the group members for the integrity and continuity of the prehistoric communities. Two North Syrian Pre-Pottery Neolithic Sites, Jerf el-Ahmar and Tell Abr 3 contain some public buildings with richly decorated limestone slabs. In this study, these decorated slabs are evaluated in terms of the prehistoric architecture and symbolism.

Özet

İnsanoğlunun yerleşik yaşama geçiş süreci, önceki dönemlerden farklı olarak, yeni sosyal ve kültürel anlamların ortaya çıkışına önayak olmuştur. Belirli bir alanda, bir arada yaşayan insan sayısının artışı ile birlikte, sosyal ilişkiler ve sosyal organizasyon, çok daha karmaşık bir karaktere bürünmüştür. Topluluk bilincinin gelişimiyle birlikte, ortak kimlik ve ortak hafıza kavramları, toplulukların sosyal bütünlükleri ve devamlılıkları açısından son derece önemli hale gelmiştir. Yazının henüz icat edilmediği tarihöncesi dönemlerin erken yerleşik topluluklarında “sembolizm” temel başvuru kaynağı olarak görülmüştür. Semboller ve bir arada kullanıldıklarına oluşturdukları güçlü anlamlar, tarihöncesi dönemlerde algı yönetiminin temel elemanları olarak tanımlanabilir. Ancak bu noktada hem sembolleri hem de topluluk üyelerini bir araya getirebilecek ortak konteks öne çıkmaktadır. Bireyleri ve sembolizmayı aynı çatı altında toplayabilecek ana öge kamusal yapılardır. Birçok Neolitik Çağ yerleşiminde karşımıza çıkan kamusal yapılar, büyük boyutları ve zengin sembolik içerikleriyle öne çıkmaktadırlar. Kuzey Suriye, Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem yerleşimlerinden Jerf el-Ahmar ve Tell Abr 3’de, kireçtaşından üretilmiş zengin bezemeli taş levhaların bulunduğu kamusal yapılar bulunmaktadır. Bu çalışmada bahsedilen iki yerleşimde saptanan bezemeli taş levhalar dönem sanatı ve sosyal yapısı açısından değerlendirilmiştir.

Keywords: Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem, Bereketli Hilal, Kuzey Suriye, Kamusal Yapılar, Bezemeli Taş Levhalar, Sosyal Organizasyon, Sosyal Bütünlük