Journals / Yeni Türk Edebiyatı: Hakemli Altı Aylık İnceleme Dergisi / 2015 / Sayı: 11

THE KARDAŞLIK MAGAZINE IN IRAQI TURKMEN’S

IRAK TÜRKMENLERİNDE “KARDAŞLIK DERGİSİ”

Pages
75–90
DOI
—

Abstract

As usual, the English who took the control of Iraq from Ottoman Empire have built the social laws on disintegration and made the Turkmen look like potential reason of the dislocation in Iraq because of the Mosul Question. In addition to this the Turkmen pointed as a target by the English have been exposed to the witch-hunt politics of the regimes in Iraq. Those witch-hunt politics have affected the media organ belonging to the Turkmen negatively. Yet, any post- Ottoman periodicals belonging to the Turkmen couldn’t be found until 1961. A lot of newspapers such as Necme (1918), Teceddüt (1920), Kerkük (1926), Yeni Irak (1933), İleri (1935), Afak (1953) and Beşir (1958) had been published bet- ween the years 1918 and 1961. But none of those newspapers had made enough contribute to the development of the Turkmen language, culture and literature. Because, while some of these newspapers mentioned above was the voice of the governance, the ones published by the Turkmen intellectuals in order to reflect the voice of Turkmen society couldn’t get rid of the pressure of the governance and their broadcast life had lasted short time. But the magazine of Kardaşlık de- termining the cultural and literal inadequacies of Turkmen society living in Iraq has started to broadcast in 1961 and had continued to be published freely until 1977 and thus it had managed to fill a big gap on that field.

Özet

Osmanlı’dan sonra Irak’ın yönetimini ele geçiren İngilizler, toplum yasalarını ayrışma üzerine inşa etmişler ve Musul Meselesi’nden dolayı Türkmenleri, Irak’ın bölünmesine neden olabilecek bir toplum olarak göstermişlerdir. İngilizler tarafından hedef gösterilen Türkmenler, uzun yıllar Irak’taki yönetimlerin sindirme politikalarına maruz kalmışlardır. Bu sindirme politikaları, Türkmenlere ait yayın organlarını olumsuz yönde etkilemiştir. Zira Osmanlı’dan sonra 1960’lı yıllara kadar Türkmenlere ait uzun soluklu herhangi bir süreli yayın bulunamamıştır. 1918 ile 1961 yılları arasında Necme (1918), Teceddüt (1920), Kerkük (1926), Yeni Irak (1933), İleri (1935), Af ak (1953) ve Beşir (1958) gibi birçok Türkçe gazete çıkmıştır; ancak bu gazetelerin hiçbiri, Türkmenlere ait dilin, kültürün ve edebiyatın gelişmesinde yeterli katkıyı sağlayamamıştır. Çünkü söz konusu gazetelerin bir kısmı yönetimlerin sesi olmuş; Türkmen toplumunun sesini yansıtmak için Türkmen aydınları tarafından çıkarılanlar ise, yönetimlerin baskılarından kurtulamamış ve yayın hayatları kısa sürmüştür. Ancak 1961 yılında Kardaşlık Dergisi, Irak’ta Türkmen toplumunun kültürel ve edebî eksiklerini tespit ederek yayıma başlayıp 1977 yılına kadar özgür bir şekilde çıkmaya devam etmiş, bu alanda büyük bir boşluğu doldurmayı başarmıştır.