Journals / Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten / 2019 / Sayı: 67
ON THE adrıl- seçlin- HENDIADYS IN YENISEI INSCRIPTIONS
- Issue
- 2019 · Sayı: 67
- Pages
- 7–26
- DOI
- —
Abstract
Metaphorical narratives and reduplication duals / hendiadys are twoimportant elements that show the development and sophistication of alanguage. It is a long process to point out that the words have to takemetaphorical meanings. A process similar to this is also experienced in the case of reduplication duals/hendiadys. Sometimes, some wordshave been used both in metaphorical narrative and reduplication duals/hendiadys formation. Here, are two of these words are adrıl- andseçlin-. These words, besides their real meanings, in the sense of the“separation of the person from this world and his/her relatives ones, sothe death” has acquired a metaphorical meaning and it has also becamean element of the adrıl- seçlin- reduplication duals/hendiadys. Themeaning of the reduplication duals/hendiadys retains the metaphoricalmeaning of “death” earned by the words. In this article both the wordsadrıl- and seçlin- have been viewed etymologically. Later, inscriptionsand manuscripts with old Turkic script were examined and the semanticdimensions of the words were evaluated. In the last part of the article,adrıl- seçlin- hendiadys was evaluated. The scope of this article is all ofthe inscriptions and manuscripts with old Turkic script.
Özet
Mecazlı anlatımlar ve ikilemeler, bir dilin işlenmişliğini ve gelişmişliğinigösteren önemli unsurlardandır. Kelimelerin mecazi anlamlarkazanmaları uzun bir süreci işaret etmektedir. Bu duruma benzer birsüreç ikilemeler konusunda da yaşanmaktadır. Bazen de kimi kelimelerhem mecazlı bir anlatıma bürünmüş hem de ikileme teşkilinde kullanılmıştır.İşte bu tip kelimelerden ikisi de adrıl- ve seçlin- kelimeleridir.Bu kelimeler hem gerçek anlamları dışında “kişinin bu dünyadan vesevdiklerinden ayrılması; ölmesi” anlamında mecazi bir hüviyete bürünmüşhem de adrıl- seçlin- ikilemesinin unsuru olmuştur. İkilemeninkazandığı anlam ise kelimelerin kazandığı mecazlı “ölüm” anlamınıkorumuştur. Bu yazıda hem adrıl- hem de seçlin- kelimesi etimolojikolarak incelenmiştir. Daha sonrasında ise runik eski Türk yazıt ve yazmalarıincelenerek söz konusu kelimelerin anlamsal boyutları değerlendirilmiştir.