Chitosan and its applications in veterinary medicine

Abstract

Chitosan is a polymer obtained from deacetylation of chitin ( $beta$ -(1-4)-poly-N-acetyl-D-glucosamin) which is widely distributed in nature as the principal component of exoskeletons of crustaceans such as crabs, shrimps, lobsters and as well as of. cell walls of some bacteria and fungi. In addition to its lack of toxicity and allergenicity, its biocompatibility and biodegradability make it an attractive and important biomaterial in pharmaceutical and medical field. Chitosan exerts also bioactive properties such as hemostatic, bacteriostatic, fugistatic, spermicidal, anticancer, anticholesteremic, antiacid, antiulcer, wound healing accelerator, bone healing accelerator and immunostimulant activities. In this review, a general information on chitosan and dosage forms prepared with chitosan will be given and its applications as wound healing accelerator, tissue regeneration accelerator, antimicrobial, hemostatic and analgesic in veterinary medicine will be discussed.

Özet

Kitosan, yengeç, karides, ıstakoz gibi eklembacaklıların kabuklarında, bazı bakteri ve mantarların hücre duvarlarında bulunan ve doğada selülozdan sonra en yaygın olarak bulunan polimer olan kitinin ( $beta$ -(1-4) -poli-N-asetil-D-glukozamin) deasetilasyonu ile elde edilen bir polimerdir. Herhangi bir toksisitesinin bulunmaması, alerji ve iritasyon yapıcı olmamasının yanı sıra, biyoparçalanabilir ve biyogeçimli oluşu farmasötik ve medikal alanda kitosanı önemli ve ilgi çekici bir biyomateryal yapmaktadır. Kitosan aynı zamanda önemli biyoaktif özelliklere sahiptir. Bunlar arasında hemostatik, bakteriyostatik, fungistatik, spermisidal, antikanserojen, antikolesteremik, anti-asid, antiülser, yara iyileşmesini hızlandırıcı, kemik iyileşmesini hızlandırıcı ve immün sistem stimülan özellikleri sayılabilir. Kitosan bu özelliklerinden bazıları ile beşeri ilaçların yanısıra veteriner alanda da kullanım yeri bulmuştur. Bu derlemede, kitosanın özellikleri ve kitosanla hazırlanan dozaj şekilleri hakkında genel bir bilgi verildikten sonra yara iyileşmesini hızlandırıcı, doku rejenerasyonunu hızlandırıcı, antimikrobiyal, hemostatik ve analjezik olarak kullanımına ait veteriner alandaki uygu-lamaları üzerinde durulacaktır.