Çiftlik Hayvanlarında Karayoluyla Nakil Koşullarının Mortalite ve Karkas Kalitesine Etkisi

Effect of Road Transport Conditions on Mortality and Meat Quality in the Farm Animals

Abstract

Son yıllarda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kaliteli et üretimi ve et üretim kayıplarını azaltma ile ilgili yapılan bilimsel araştırma sayısında artış olduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda nakil koşullarının etin raf ömrünü ve etin görünümünü etkilediği bildirilmiştir. Kara yolu ile nakil koşullarının hayvan refahı kurallarına uygun olmadığı durumlarda mortality, karkas ezikleri meydana gelmekte ve etin normal pH’sı değişmektedir. Bu nedenle nakledilecek havanların özellikleri (ırk, tür, cinsiyet, yaş ve yetiştirme şekli) ve nâkilin etkenleri (bakıcılar, şoförler, yükleme, boşaltma, araç, alan, mevsim, açlık, susuzluk, sosyal grup, yolun mesafesi ve durumu) dikkate alınarak yapılacak iyi bir planlama üretim kayıplarını azaltacak ve et kalitesini artıracaktır. Bu derlemede, hayvanların karayoluyla nakillerinin planlanmasında dikkat edilmesi gereken kriterler hakkında araştırmacılara ve alanda çalışanlara kapsamlı bilgi sunmak amaçlanmıştır.

Özet

It is known that the scientific research number within the quality meat production and reduction of meat production losses have expanded in the past few years both in developed and developing countries. One conclusion that has been drawn is that the manner in which the animal is transported affects both the shelf-life and appearance of the meat. When the highway transportation conditions are not suitable for the animal welfare rules, it leads to mortality, carcass bruises, and meat pH changes.Therefore, if a good planning can be made considering the characteristics of the animals (breed, species, sex, age, and breeding system) and the transportation factors (handlers, drivers, loading, unloading, vehicle, space allowance, season, hunger, thirst, social group, and the condition and distance of the way) will reduce production losses and improve meat quality. The aim of this review is to provide comprehensive information for researchers and field workers about the criteria that needs to be considered in planning the highway transportation of animals.