Evaluation of Production Process and Capacity Utilization of Olive Oil Mills in Turkey

Türkiye’deki Zeytinyağı İşletmelerinin Üretim Süreçleri ve Kapasite Kullanımları Açısından Değerlendirilmesi

Selda MURAT HOCAOĞLU,İrfan BAŞTÜRK,BETÜL HANDE GÜRSOY HAKSEVENLER,Cihangir AYDÖNER

Abstract

Çalışmada, ülkemizde faaliyet gösteren zeytinyağı üretim tesislerinin mevcut durumunu ortaya koyabilmek için veri toplama ve değerlendirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ülkemizde çoğunlukla küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşan ticari olarak faaliyet gösteren 1000 civarında zeytinyağı işletmesi bulunmaktadır. Bu tesislerde, sezonda yaklaşık 1 milyon ton yağlık zeytin işlenmekle birlikte, işletmelerin toplam maksimum kapasitesi yaklaşık 5 milyon ton yağlık zeytin olarak tahmin edilmektedir. Sektörün kapasite kullanım oranının ortalaması %20 civarındadır. Zeytinyağı üretim tesislerinin yaklaşık %71’i üç fazlı, %27’si iki fazlı ve %2’si taş baskı olarak faaliyet göstermektedir. Üç fazlı olarak faaliyet gösteren işletmelerde kullanılan dekantörlerin, %78’i herhangi bir kapasite ve verim kaybı olmadan 2 faza dönüştürülebilirken, %2’si dönüşemez niteliktedir. Tesislerin yaklaşık %89’u, oluşan karasularını buharlaştırma lagünlerinde depolamaktadır.

Özet

Çalışmada, ülkemizde faaliyet gösteren zeytinyağı üretim tesislerinin mevcut durumunu ortaya koyabilmek için veri toplama ve değerlendirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ülkemizde çoğunlukla küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşan ticari olarak faaliyet gösteren 1000 civarında zeytinyağı işletmesi bulunmaktadır. Bu tesislerde, sezonda yaklaşık 1 milyon ton yağlık zeytin işlenmekle birlikte, işletmelerin toplam maksimum kapasitesi yaklaşık 5 milyon ton yağlık zeytin olarak tahmin edilmektedir. Sektörün kapasite kullanım oranının ortalaması %20 civarındadır. Zeytinyağı üretim tesislerinin yaklaşık %71'i üç fazlı, %27'si iki fazlı ve %2'si taş baskı olarak faaliyet göstermektedir. Üç fazlı olarak faaliyet gösteren işletmelerde kullanılan dekantörlerin, %78'i herhangi bir kapasite ve verim kaybı olmadan 2 faza dönüştürülebilirken, %2'si dönüşemez niteliktedir. Tesislerin yaklaşık %89'u, oluşan karasularını buharlaştırma lagünlerinde depolamaktadır.