Journals / Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi / 2020 / Cilt: 8 - Sayı: 12

Tokat-Kazova’da Mısır Yetiştiriciliğinde Ekim Kalitesinin Değerlendirilmesinde İstatistiksel Proses Kontrol Yaklaşımı

Statistical Process Control Approach in the Evaluation of Sowing Quality in Corn Cultivation in Tokat-Kazova

Pages
2664–2676
DOI
—

Abstract

Bu çalışmada, Tokat/Kazova’da yer alan 10 farklı üreticinin arazilerinde, dane mısır yetiştiriciliğinde uyguladıkları ekim işleminin kalitesinin, İstatistiksel Proses Kontrolü ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ekim işleminin kalitesinin belirlenmesinde; tarla filiz çıkış derecesi, sıra üzeri bitki dağılımı ve ekim derinliği düzgünlüğü kullanılmıştır. Sıra üzeri bitki dağılım düzgünlüğü için kabul edilebilir bitki aralığı, ikizlenme oranı ve boşluk oranı belirlenmiştir. Deneme alanlarında tarla filiz çıkış derecesi, %59,60 (D arazisi) ile %93,13 (B arazisi) değerleri arasındadır. Deneme alanlarında kabul edilebilir bitki aralığı, ikizlenme oranı ve boşluk oranı değerleri sırasıyla %65,56 - %90,24, %4,02 – 15,69 ve %5,11 – %12,91 arasında değişmektedir. Sıra üzeri bitki dağılım düzgünlüğü parametrelerine göre yapılan değerlendirmede, deneme alanlarında yapılan ekim işleminin genel olarak ‘Orta’ ve ‘Yetersiz’ olduğu sonucuna varılmıştır. Benzer şekilde, sıra üzeri bitki dağılımı ve ekim derinliği düzgünlüğünün İstatistiksel Proses Kontrolü yöntemine göre hazırlanan bireysel ortalama ve hareketli aralık kalite grafikleri de ekim sürecinin kontrol altında olmadığını göstermiştir. Bu sonuçlara göre, sürdürülebilir tarımsal üretim için ekim işleminin kalitesini olumsuz yönde etkileyen faktörlerle ilgili önlem alınması gerekmektedir.

Özet

In this study, it was aimed to evaluate of the quality of the sowing process applied by 10 different producers in their fields in Tokat / Kazova, in the cultivation of grain corn, by Statistical Process Control. In determining of the quality of the sowing process, plant spacing uniformity, seeding depth uniformity and ratio of plant emergence were used. Acceptable plant spacing, the multiples ratio and the miss ratio were determined for planting spacing uniformity on the row. Plant emergence ratio values varied between 59.60% (D field) and 93.13% (B field) in the trial areas. Acceptable plant spacing, the multiples ratio and the miss ratio values ranged from 65.56% - 90.24%, 4.02 - 15.69% and 5.11% - 12.91%, in the trial areas, respectively. It was concluded that the sowing process is generally ‘Moderate’ and ‘Inadequate’ according to the parameters of plant spacing uniformity. Similarly, individual and moving range quality charts prepared for statistical quality control of plant spacing uniformity and seeding depth uniformity showed that the sowing process was not under control. According to these results, it is necessary to take precautions regarding the factors that negatively affect the quality of the sowing process for sustainable agricultural production.