Yeni ve Eski Buğday Çeşitlerinin Yüksek Yetişme Sıcaklığında Gelişimlerinin Karşılaştırılması

Comparison of Development of New and Old Wheat Varieties at High Temperature Conditioning

Abstract

Buğdayda yaklaşık 10 bin yıldır doğal veya suni olarak yeni çeşitler ortaya çıkmaktadır. İnsanoğlu tarafından geliştirilen çeşitler de en önemli kriterler olarak verim, gübre ve makine kullanımı, değişen lezzet tercihleri ile iklim değişikliklerine uyum sayılabilir. Yapılan bu çalışmada; yeni geliştirilen çeşitlerden olan, vernalizasyon ve fotoperiyot hassasiyeti düşük USU-Apogee çeşidi ile daha önce geliştirilen çeşitlerden olan Einkorn ve Emmer ile yine ülkemizde geliştirilen alternatif gelişme tabiatlı Tosunbey çeşidi agronomik özellikler bakımından karşılaştırılmıştır. Araştırma oda sıcaklığında ve yazlık ekim olarak tarla koşullarında yürütülmüştür. Oda sıcaklığında yetiştirmede Apogee çeşidi 87 günde, Emmer çeşidi 140 günde, Tosunbey çeşidi 116 günde hasat olgunluğuna gelmiştir. Einkorn çeşidinin gelişimi vernalizasyon ihtiyacını karşılayamadığından dolayı sapa kalkma döneminde durmuştur. Tarla denemelerinde ise tüm çeşitler vernalizasyon ihtiyacını karşılayarak gelişimlerini tamamlamışlardır. Apogee çeşidi 93 günde, Einkorn çeşidi 118 günde, Emmer çeşidi 108 günde, Tosunbey çeşidi 115 günde hasat olgunluğuna gelmiştir. Apogee çeşidi arazi koşullarında daha geç olgunlaşırken, diğer çeşitler daha erken olgunlaşmışlardır. Oda sıcaklığında yetiştirmede bin tane ağırlıkları Apogee çeşidinde 24,2 g, Emmer çeşidinde 17,4 g, Tosunbey çeşidinde 26,5 g bulunurken, tarla denemelerinde Apogee çeşidinde 11,3 g, Einkorn çeşidinde 20,3 g, Emmer çeşidinde 24,7 g, Tosunbey çeşidinde 26,0 g olarak belirlenmiştir. Tarla denemelerinde Apogee çeşidinde bin tane ağırlığı belirgin olarak azalmıştır.

Özet

For about 10 thousand years, new varieties have emerged naturally or artificial in wheat. Factors for the development of new varieties are fertilization, machine use, changing taste preferences and adaptation to climate change and exc. In the study; Apogee variety, which is one of the most recently developed varieties, has low sensitivity to vernalization and photoperiod, and Einkorn and Emmer, which is one of the oldest known varieties, and Tosunbey variety, which has been developed in our country in recent years, were compared in terms of agronomic characteristics. The research was carried out at room temperature and field conditions with spring planting. At room temperature, Apogee variety reached harvest maturity in 87 days, Emmer variety’s in 140 days, Tosunbey variety’s in 116 days. Since Einkorn variety could not meet the need for vernalization, its development ceased at stem elongation stage. All varieties have completed their development by meeting the need for vernalization in field conditions. Apogee variety reached harvest maturity in 93 days, Einkorn variety in 118 days, Emmer variety in 108 days, Tosunbey variety in 115 days. In land conditions, Apogee varieties ripen later, while other varieties ripened earlier. Thousand grain weights were 24.3 g in Apogee variety, 17.3 g in Emmer variety, 26.7 g in Tosunbey variety at room temperature conditioning, 11.3 g in Apogee variety, 20.3 g in Einkorn variety, 24.7 g in Emmer variety and 26.0 g in Emmer variety at field conditioning. In field condition, thousand-grain weights of Apogee variety decreased seriously.