Farklı Sulama Programlama Yaklaşımlarının Pamukta Verim ve Su Kullanım Randımanları Üzerine Etkileri

The Effects of Different Irrigation Scheduling Approaches on Seed Yield and Water Use Efficiencies of Cotton

Abstract

Bu çalışma, 2020 yılında Ege Bölgesi’nde May-505 pamuk çeşidi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, farklı sulama programları ve farklı su seviyelerinin pamuk kütlü verimi ile su kullanım etkinlikleri (WUE; IWUE) üzerine etkilerini araştırmaktır. İki faktörlü ve üç tekerrürlü olarak kurulan tarla denemesi, tesadüf blokları deneme desenine göre tasarlanmıştır. Çalışmada dört farklı sulama düzeyi (%100, %67, %33 ve %0) ve iki farklı sulama yaklaşımı (Gravimetrik ve kap buharlaşması) incelenmiştir. Her sulama yaklaşımında en yüksek sulama suyu tam sulama (%100 - kap buharlaşması yaklaşımı) konusundan sağlanmıştır. Üretim döneminde parsellerde mevsimsel su kullanım değerleri 215 mm (% 0) ile 746 (% 100) mm arasında değişmiştir. Sulama seviyelerinin (IL) pamuk kütlü verimi üzerinde önemli etkileri olmuştur. Ortalama pamuk kütlü verimi değerleri en düşükten en yükseğe şu şekilde elde edilmiştir; 2.057 kg ha-1 (IL-%0), 3.471 kg ha-1 (IL-%33), 3.771 kg ha-1 (IL-%67) ve 5.083 kg ha-1 (IL-%100). Kap buharlaşması uygulamalarının gravimetrik uygulamalara göre daha yüksek verim sağladığı tespit edilmiştir. WUE değerleri de 0,63 ile 1,04 kg m-3 arasında değişmiştir. Gravimetrik yöntemin verim tepki etmeni (ky) 0,73 ve kap buharlaşması yönteminin verim tepki etmeni (ky) 0,89 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, Ege Bölgesi’nin yarı kurak iklim kuşağı içindeki bölümlerinde, su kaynaklarının yeterli olması koşulunda pamuk üretimi için %100 seviyesinde sulama suyu uygulanan kap buharlaşması yaklaşımı önerilebilir. Kısıtlı su koşullarında ise, %67 seviyesinde sulama suyu uygulanan gravimetrik yaklaşım kullanılabilir.

Özet

This study was conducted in the Aegean region conditions of Turkey in 2020. It was carried out on May-505, a local cotton variety. The study examined the variation of seed yield, water use efficiency (WUE), and irrigation water use efficiency (IWUE) of cotton with different irrigation programs and water levels. The field trial, which was designed as two factors and three replications, was designed according to the randomized complete block trial design. Four different irrigation levels (IL) (100%, 67%, 33%, and 0%) and two different irrigation scheduling approaches (gravimetric and pan evaporation) were investigated in the study. Seasonal water use values in treatments varied between 215 (0%) and 746 (100% - Pan evaporation approach) mm during the production period. The average yield values obtained with irrigation levels, which have essential effects on cotton seed yield, are listed as follows; 2057 kg ha-1 (IL-0%), 3471 kg ha-1 (IL-33%), 3771 kg ha-1 (IL-67%), and 5083 kg ha-1 (IL-100%). It was determined pan evaporation applications performed higher yields than gravimetric applications. WUE values were between 0.63 – 1.04 kg m-3 . The gravimetric method’s yield response factor (ky) was 0.73, and the pan evaporation method’s yield response factor (ky) was 0.89. These results show that cotton is tolerant of water stress. In conclusion, although the pan evaporation approach with 100% treatment is suggested for cotton production in the parts of the Aegean region within the semi-arid climate zone, while water resources are sufficient. When the results are evaluated in terms of seed cotton yield for a deficit irrigation strategy, IL-67% treatment with a gravimetric approach can be used.